DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministru Justisa (MJ) hamutuk ho Ministru Transporte no Komunikasaun (MTK), Miguel Marques Manitelo no Sekretariu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias halao reuniaun hodi diskute komunidade afetadu ba projetu espansaun Aeroportu Comoro.
“Ekipa ministerial ho komisaun konjunta neebe sira halo ona sira nia servisu determina iha tinan 2020, dalan ida nee ita fo kontinuidade ba ita nia obra boot, liu-liu ita nia alargarmentu Aeroportu neebe sai hanesan preokupasaun ita hotu-hotu ninian ba Timor rasik,” dehan MJ, Sergio Hornai ba jornalista sira, hafoin prezide reuniaun interministerial iha Ministeriu Justisa, Kolmera, Segunda, (15/06/2026).
Nia dehan, projetu espansaun Aeroportu Nicolau Lobato Comoro neebe mak oras nee nia pista Aeroportu badak demais, presiza halo alargarmentu no mos presiza halo apliasaun ruma.
Nia splika, komisaun ida nee ohin reuniaun hodi aserta hanoin balun oinsa mak ita fo kontinuidade, tanba tempu ba tempu evolui makaas, entaun ita buka deteta informasaun ba malu liu-liu husi MTK husi Autoridade Nasional ba Aeroportu Timor Leste ninian.
Nunee mos entidade sira nakait ho prezensa Sua Exelensia Ministru Komunikasaun, nunee mos Sekretariu Estadu ba iha servisu sira neebe ita presiza iha koordenasaun karik, ita presiza halo medida sira despaixu Administrativu, entaun presiza iha koordenasaun ida neebe integradu.
Sergio sublina, iha enkontru nee mos husi ekipa ba halo aprezentasaun katak, familia afetadu ba projetu espansaun Aeroportu Nicolau Lobato hamutuk 252, maibe komunidade afetadu ita halo ona redusaun ba hela pur volta 32 uma kain afetadu, tanba balun simu indemnizasaun.
Nia akresenta, hanesan informasaun ida ikus neebe mak MJ hamutuk ho kolega membru Governu nain rua liu-liu Ministru Transporte no Komunikasaun no mos ho SEATOU halo afirmasaun ida, no rona informasaun nee nia pozisaun no situasaun ikus liu parake ser nesesaria, sira nain tolu sei reuni hodi nunee bele hatoo ba Konselhu Ministru hanesan nota informativa.
Tanba projetu espansaun Aeroportu Nicolau Lobato neebe dezde 2020 too agora iha tinan neen nia laran, tanba nee Governu hakarak fo biban para projetu nee iha kontinuasaun.
Sergio dehan, obra nee presiza lori tempu, ita hakarak konklui pelu menus too 2028 obra bele konklui bele entrega ba Timor, ba ita hodi nunee ita bele uza ba ita nia nesesidade liu-liu iha aeroportu ninian.
Governate informa, rai ba projetu espansaun Aeroportu Nicolau Lobato nee pertense ba rai estadu, tanba konforme desizaun Tribunal ninian iha Primeiru Instansia neebe mak hatun ona nia desizaun katak, objetivu refere pertense ba objetu Estadu nian. Entaun ho ida nee ita halo desizaun para bele hahu projetu espansaun Aeroportu Comoro.
Ministru Justisa, Sergio Hornai hateten, pedidu atu halo despaixu Administrativu ba komunidade afetadu 32 ba projetu espansaun Aeroportu Nicolau Lobato Comoro nee iha tempu badak nia laran
.
“Pedidu mai ona, tama ona iha hau nia Gabinete, hein deit, hanesan Ministru Justisa hau iha responsavel, hau iha klareza ida iha nota informasaun tekniku kompletu hau sei halo desizaun,” dehan nia.
Tanba nee, ekipa interministerial hahu halo levantamentu ba ai horis sira uma no rate sira, no ninian kompleta ona sei halo Ministeriu Transporte Komunikasaun, hodi nunee nia bele hanesan donu do projetu hodi bele dezenvolve projetu iha aeroportu.
Nunee, ekipa interministerial sei halo dialogu ho komunidade afetadu 32 neebe afetadu ba projetu espansaun Aeroportu Nicolau, tanba balun voluntariu abandona fatin afetadu, tanba simu indemnizasaun no balun neebe sei okupadu fatin afetadu fiksu nee hamutuk 32, tanba nee iha hela negosiasaun.
Hornai profunda, kuandu negosiasaun hotu ita sei notifika iha modalidade rua deit, livre voluntariu hodi sira bele voluntariu hasees aan husi neeba ou ita halo obrigatoriu. No buat hotu loos ona mak MJ sei notifika familia afetadu 32 iha loron 10 nia laran ka iha loron 15 nia laran, tanba afetadu sira iha ona konhesimentu dezde 2020 too mai ohin loron.
Tanba nee, aproximasaun sempre nakloke, maibe husu para sidadaun hotu-hotu kolabora kuandu Governu halo despaixu Administrativu entaun koopera.
Iha fatin ketak, Akademiku UNTL, Rafael de Jesus dehan, komunidade sira neebe hela iha fatin refere tenke koopera kuandu iha notifikasaun ruma.
“Planu governu nian atu hadia diak liu tan ita nia aereportu, tanba nee komunidade sira neebe hela iha fatin refere tenke kolabora kuandu iha notifikasaun ruma atu hasai,” dehan nia.
Afirma tan, ita hotu hakarak nasaun Timor Leste atu moris iha ambiente ida neebe furak, tenke koopera ba malu, maibe importante liu husi koordenasaun neebe diak.
(ter)







