DILI, STLTIMORLESTE.com – Organizasaun Mundiál Saúde (OMS) no Ministériu Saúde (MS) apela ba sidadaun hotu atu uza máskara hodi prevene IRA no hamenus impaktu poluisaun ar ba saúde.
Reprezentante OMS iha Timor-Leste, Dr. Arvind Mathur hatete katak, mudansa klimátika, inklui El Niño, bele afeta saúde públika no aumenta risku moras oioin.
Nia esplika katak, temperatura aas bele hamosu rai-maran, bee menus no kualidade bee ne’ebé aat, ne’ebé aumenta risku moras ne’ebé transmite liuhusi bee no hahán.
“Tanba padraun udan no manas la normál, moras ne’ebé transmite liuhusi susuk bele aumenta,” Dr. Arvind Mathur hatete iha Otel Palm Spring, Fatuhada, Dili, Segunda-feira (12/10).
Ministériu Saúde (MS) liuhusi Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste (INSP-TL), mós apela ba sidadaun atu uza máskara relasiona ho fenómenu loron-matan ho kór mean ne’ebé observa durante semana ikus.
Prezidente INSP-TL, Nevio Sarmento hatete katak, fenómenu loron-matan ho kór mean ne’e relasiona ho mudansa klimátika no poluisaun ar, ne’ebé bele afeta sistema respiratóriu.
“Impaktu boot liu mak ba sistema respiratóriu, liuliu pulmaun. Tanba ne’e, importante tebes atu ita prevene no proteje komunidade,” Nevio Sarmento dehan.
Nia hatete katak, fenómenu ne’e halo instituisaun saúde apela ba povu tomak atu nafatin tau matan ba saúde no foti medida prevensaun.
“Tempu agora di’ak liu uza máskara. Maski ita dada iis normál, di’ak liu uza atu hamenus risku ba pulmaun,” nia apela.
Tuir Nevio, ema balun hanoin katak fenómenu ne’e kauza husi prosesu fíziku ka kímiku. Maibé, nia esplika katak ai-suar no inséndiu iha nasaun viziñu Indonézia bele kontribui ba poluisaun ar.
Aleinde uza máskara, nia mós rekomenda atu uza ókulu hodi proteje matan, tanba poluisaun ar bele afeta sistema respiratóriu no kauza irritasaun ba matan.
“Matan bele mean no risku IRA bele aumenta. Tanba ne’e, komunidade ida-idak tenke kuidadu an,” Nevio Sarmento konklui.
(dom)






