PN Kontinua Ezije Governu Normaliza Presu Kombustivel

Deputada Bankada CNRT, Cedelizia Faria dos Santos. (Foto: STL/Alberto Menezes)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Reprezenta povu iha Parlamentu Nasional (PN) ezije ba governu atu normaliza lalais presu kombustivel iha rai laran, tanba presu kombustivel iha merkadu hahu tun.

Deputada Bankada CNRT, Cedelizia Faria dos Santos hateten, presu seidauk tun tanba situasaun iha mediu orienta neeba kada ves diak tiha, kadaves la diak.

Maibe Deputada Cedelizia husu ba governu liu husi Ministeriu Petroleu Rekursu Minerais (MPRM) no Autoridade Nasional Petroleu (ANP) atu akompanha beibeik presu merkadu mundial, wainhira presun tun ona mak tenke normaliza ona presu kombustivel iha rai laran.

“Buat fluktusaun nee iha mais importante mak parte governu tenke kontrola no akompanha situasaun iha mundu, karik los, presu kombustivel tun ona ita bele altera fila fali dekretu lei neebe iha hodi normaliza fila fali presu kombustivel ba presu ida antes nee,” hatete nia ba jornalista sira iha Parlamentu Nasional, Kuarta (08/07/2026).

Nia hatutan, MPRM ho ANP tenke kontrola masimu ba kompanhia neebe fornese kombustivel iha Timor Leste, nunee labele fo impaktu demais ba Timor oan sira, liu-liu sira neebe uza kareta no motor.

Nia sublina, sentru abastasionamentu sira iha teritoriu laran oras nee faan presu kombustivel tuir dekretu lei numeru 13/2026, katak presu ba Gazoel US$ 1,60 no Gazolina UU$ 1,50.

“Se kompanhia importadu sira hola mina ho presu antes nee sira bele mantein ho presu neebe deside husi dekretu lei nee, depois de stok foun tama mak ita bele haree katak stok foun nee nia tama ho presu ida nee, tanba sa nia tenke faan nafatin ho presu ida uluk,” adianta nia.

Iha fatin hanesan, Deputada Bankada Partidu Libertasaun Popular (PLP), Maria Angelina Sarmento reforsa katak, governu presiza normaliza presu kombustivel, tanba situasaun oras nee fila fali ba normal ona, no presu kombustivel mundial hahu tun.

Maibe iha Timor Leste presu mina sei kontinua ho presu ida neebe ho situasaun extraordinariu hanesan funu iha mediu oriente fulan tolu ka haat ba kotuk.

“Hau la hatene governu labele regualariza ida nee ga oinsa, liu-liu regulariza kompanhia ida neebe simu subsidiu liu milhões US$ 219 hodi rezerva situasaun extraordinariu ida nee, mais infelismente presu kombustivel mundial tun ona, maibe ita sei nafatin mantein ho presu ida nee,” preokupa Deputada Maria Angelina Sarmento.

Nia dehan, antes funu iha mediu oriente presu gazolina kada litru nee US$ 1,08 ate US$ 1,10, maibe hafoin akontese funu presu kombustivel sae too US$ 1,45 no agora tun fali, mais tun bosok deit ba US$1,41.

Nia akresenta liu tan katak, iha orsamentu retifikativu governu tau orsamentu ba rezerva kombustivel ba fulan sia (9) ho total orsamentu milhões US$ 174,3 no milhões UU$ 45 hodi fo subsidiu ba kombustivel hodi hatan ba krizi mundial neebe nasaun hotu-hotu infrenta.

Maibe presu kombustivel mundial oras nee tun ona, tanba nee governu presiza halo alterasaun dekretu lei numeru 13/2026, nunee bele halo poupansa ba orsamentu neebe antes nee governu aloka hodi hatan ba krizi mundial, tanba fila fali ba US$ 68,3 per baril.

“Antes krizi US$ 60 por baril, agora tun kuaze atu normal fali ona, ita presiza opta ba poupansa, ita nia povu barak moris iha situasaun pobreza, la iha rendimentu regula mas ita la halo poupansa enkuantu osan ida nee mantein nafatin ho presu neebe karun,” katak nia.

(alb)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *