DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta husu Coperativa Cafee Timor (CCT) no National Cooperative Business Association (NCBA) atu dezenvolve agrikultura ho eskalaun boot liu tan.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo lia hirak nee bainhira halo enkontru ho estrutura CCT no NCBA iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kuarta nee (01/07/2026). Iha enkontru Prezidente enkoraja ekipa oinsa hasae skalaun boot liu hodi hasae produsaun kafee no aifuan seluk tan.
Prezidente Republika hatete, tuir nia CCT no NCBA nia servisu progresu diak tanba durante nee halo ona esportasaun kafe, vanila ba nasaun seluk.
“Hau halo enkontru ho CCT no NCBA sira nia servisu diak tebes, durante nee halo ona esportasaun kafe no produtu seluk ba nasaun seluk,” dehan PR Horta.
Iha enkontru nee Prezidente Republika elojia kooperativa sira neebe ho susesu injeta ona osan milhaun ba milhaun dolar ba iha ekonomia lokal no trasa vizaun forte ida atu hasae signifikativamente produsaun komudade prinsipal lima nasaun nian kafe, baunilla, kakau, kravinu no pimenta.
Atu kombate efeitu negativu husi El-Nino no mudansa klimatika global ba kolheita lokal sira, Prezidente Ramos Horta husu ba kooperativa sira atu dezenvolve planu abranjente iha eskala boot ida hodi moderniza setor nee.
Xefe Estadu rekomenda espesifikamente atu introduz semente kafe íbrida neebe fo produsaun aas ba agrikultor lokal sira, hodi sujere esforsu koordenadu ida ho Ministeriu Agrikultura atu importa variedade sira neebe rezistente ba klima husi Indonezia. Aprosimasaun proativa idan nee ho objetivu atu salvaguarda agrikultor sira nia moris no asegura esportasaun neebe konsistente no ho volume boot ba merkadu premiun sira iha Estadus Unidus, Australia, no Azia.
Prezidente mos espresa ninia apoiu tomak ba CCT nia kampanha reabilitasaun toos nian neebe boot no lao hela daudaun, neebe revitaliza ona toos kafe tuan hamutuk 12.000 iha nasaun laran tomak. Ho asistensia vital husi governu Nova Zelandia neebe agora estende tok 2027, Prezidensia kontinua komprometidu tebes atu kapasita komunidade agrikultura lokal sira liu husi distribuisaun kontínua ba ai-oan foun atus ba rihun, hodi asegura kresimentu ekonomiku neebe sustentavel ba Timor Leste iha tinan sira oin mai.
Nunee mos Prezidente CCT, Mario Soares hatete dadaun nee CCT halo esforsu makaas liu tan hodi hasae produsaun kafe, kakau no seluk tan.
(eme)
