PR Horta Seidauk iha Desizaun Formal Dekreta Data Eleisaun Prezidensiál

Prezidente Republika Jose Ramos Horta. (Foto:STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta hatete, seidauk iha desizaun formal atu dekreta data Eleisaun Prezidensiál 2027, maibé sujere semana daruak Marsu.

Ramos-Horta hato’o deklarasaun ne’e ba jornalista sira iha Aeroportu Internasionál Nicolau Lobato, Komoro, Kinta (08/10/2026).

Prezidente hatete, tuir nia hanoin, semana daruak Marsu 2027 bele sai prazu ikus ba primeira volta, atu fó tempu sufisiente ba prosesu eleitorál.

“Seidauk iha desizaun formal, maibé hau nia hanoin, prazu ikus liu tenke segunda semana Marsu 2027.” dehan PR Horta.

Nia esplika katak, se primeira volta realiza iha semana primeiru Marsu, segunda volta bele hala’o iha semana daruak Abril, se rezultadu primeira volta presiza segunda votasaun.

Lei Eleitoral Prezidensiál determina katak, se kandidatu ida la hetan maioria absoluta, segunda volta tenke realiza iha loron 30 depois primeira votasaun.

Segunda volta mós tenke realiza to’o máximu loron 30 antes mandatu Prezidente ne’ebé sei remata, atu garante tempu sufisiente ba prosesu konfirmasaun rezultadu.

Ramos-Horta hatete, desizaun formal kona-ba data sei halo depois, no konsidera marka data hanesan parte husi prosesu preparasaun eleitorál ne’ebé tenke lao ho orden.

“Desizaun formal sei halo, la’ós segredu boot ida, tanba ema hotu bele kalkula no haree.” Dehan Ramos Horta.

Tuir Lei Eleitoral, Prezidente Repúblika tenke fixa data eleisaun liu husi dekretu, depois konsulta Governu no partidu polítiku sira ne’ebé iha assentu iha Parlamentu.

Dekretu marka data Eleisaun Prezidensiál tenke publika ho antecedénsia mínimu loron 60 antes loron votasaun, atu STAE bele prepara kalendáriu eleitorál.

Eleisaun Prezidensiál 2027 sei determina Prezidente Repúblika foun ne’ebé sei lidera Estadu ba mandatu lima tinan tuir sistema demokrátiku Timor-Leste.

Konstituisaun determina katak Prezidente Repúblika hetan mandatu tinan lima no remata nia funsaun bainhira Prezidente foun toma posse.

Prosesu eleisaun uza sistema maioria absoluta. Kandidatu ne’ebé hetan liu metade votu válidu sei konsidera eleitu iha primeira volta.

Se la iha kandidatu ida hetan maioria absoluta, kandidatu nain rua ne’ebé hetan votu barak liu sei tuir segunda volta, ne’ebé realiza iha loron 30 depois primeira votasaun.

Prosesu eleisaun mós envolve CNE no STAE, ne’ebé iha responsabilidade atu hala’o preparasaun téknika, edukasaun sivika, rejistu eleitorál no operasaun votasaun.

Iha Agostu 2026, lideransa CNE no STAE informa Prezidente Ramos-Horta kona-ba preparasaun ba Eleisaun Prezidensiál 2027, inklui progresu sistema rejistu eleitorál biométriku.

Marka data eleisaun ho tempu sufisiente importante atu permite kandidatura, preparasaun kalendáriu eleitorál, edukasaun sivika, kampaña no organizasaun lojístika antes loron votasaun.

Lei determina katak STAE tenke publika kalendáriu operasaun eleitorál iha Jornal da República, iha prazu loron ualu depois dekretu marka data eleisaun publika. Iha prosesu kampaña, kandidatu sira sei partisipa iha kompetisaun eleitorál nasional, ho eleitoradu tomak Timor-Leste nu’udar baze ba sufrájiu prezidensiál.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *