DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta simu karta kredensia husi embaixador foun Brunei Darussalam, Irlanda, Kuwait no Republika Dominikana.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta simu karta kredensia husi Embaixador nain haat neebe foin nomeadu ba Timor Leste, husi embaixador Khairur Rizal Abd Majid Embaixador Estraordinariu no Plenipotensiariu Brunei Darussalam ba Republika Demokratika Timor Leste, Sharon Ann Lennon, Embaixadora Estraordinaria no Plenipotensiaria Irlanda nian ba Republika Demokratika Timor Leste, Khalid Jassim Alyassin Embaixador Estraordinariu no Plenipotensiariu Estadu Kuwait ba Republika Demokratika Timor Leste, Jose Julio Gomez Beato, Embaixador Estraordinariu no Plenipotensiariu Republika Dominikana ba Republika Demokratika Timor Leste.
Brunei Darussalam Embaixador Khairur Rizal Abd Majid nuudar diplomata karreira ida ho esperiensia liu tinan 25 iha Ministeriu Negosiu Estranjeiru Brunei nian. Nia asumi ona knaar importante sira iha Ministeriu nia laran, no mos iha Misaun Permanente sira no Komisaun Aas sira Brunei nian. Nia fluente iha lian Malaiu no Ingles.
Iha biban nee Sekretariu Jeral Ministeriu Negosiu Estranjeiru no Koperasaun MNEK, Antonito de Aroujo ba jornalista iha palasiu Prezidensial Nicolau Lobato Bairru Pite Sesta (12/06/2026) hatete, ohin embaixador nain 4 entrega karta kredensial ba Prezidente Republika Jose Ramos Horta, aleinde nee hatoo komprementu ba susesu Timor Leste.
“Iha oras tuku 6 Embaixador Brunei darusalam mak entrega karta kredensia iha oras tuku 10 embaixador nain 3 embaixador husi Republika Irlanda, no Embaixador husi Kuwait, nomos embaixador husi Republika Dominikana mai aprezenta karta kredensia ba Prezidente nomos sira mos hatoo votus de susesu ba povu Timor, no sira mos hatoo mensajen ba Prezidente katak hakarak kopera nafatin ho Timor eleva mos relasaun bilateral ho Timor Leste iha Futuru,” dehan Visi MNEK.
Brunei Darussalam, Embaixador Khairur Rizal Abd Majid nuudar diplomata karreira ida ho esperiensia liu tinan 25 iha Ministeriu Negosiu Estranjeiru Brunei nian. Nia asumi ona knaar importante sira iha Ministeriu nia laran, no mos iha Misaun Permanente sira no Komisaun aas sira Brunei nian. Nia fluente iha lian Malaiu no Ingles.
Timor Leste no Brunei Darussalam estabeleserelasaun diplomatika iha 20 Maiu 2002. Kooperasaun bilateral entre Timor-Leste no Brunei foka liu ba apoiu mutuo ba integrasaun ASEAN. Brunei sai nuudar apoiante metin ba Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN no ninia preparasaun ba Prezidensia ASEAN iha tinan 2029. Nuudar nasaun dependente ba petroleu, Brunei partilla prioridade sira Timor-Leste nian iha jestaun rekursu no diversifikasaun ekonomika. Dezenvolvimentu sira foin lalais nee inklui Memorandu Entendimentu ida kona-ba mekanizmu konsulta Bilateral formal ida neebe asina iha Maiu 2026, hamutuk ho akordu sira ba kooperasaun enerjia no saude nian. Timor Leste kontinua komprometidu atu hametin relasaun no haburas kooperasaun liuhusi hasae konetividade entre governu, empreza, no ligasaun entre ema.
Nomos embaixadora Irlanda, Sharon Ann Lennon nuudar diplomata kareira ida ho esperiensia tinan 20. Nia asumi ona knaar importante sira iha Ministeriu, Embaixada, Konsuladu Jeral no Nasoins Unidas. Atualmente nia halao knaar nuudar Embaixadora ba Indonezia. Nia iha mestradu iha arte iha polítika internasional no lisensiatura iha siensia sosial husi kolejiu universitariu dublin. nia fluente iha lian espanol no portuges.
Timor Leste no Irlanda estabelese relasaun diplomatika iha 31 Janeiru 2003. Durante dekada 1990, kampana solidaridade Irlanda Timor Lorosae (ETISC), neebe lidera husi ativista Tom Hyland, ativamente halo lobby ba governu Irlanda. Tanba nasaun rua nee hanesan illa kiik, profundamente katolika neebe hetan esperiensia kolonizasaun no partisaun, sosiedade sivíl Irlanda nian identifika mmetin ho luta Timor nian. Eis-Prezidente Irlanda nian Michael D. Higgins nuudar Patronu ida husi ETISC. Iha Marsu 2003, Timor-Leste sai hanesan nasaun prioridade ida ba Irish Aid. Entre 2003 no 2008, Irish Aid fo apoiu hamutuk millaun €20,7 ba Timor-Leste. Governu Irlanda nian ko-finansia Chega, no Timor-Leste fo apoiu ba kandidatura Irlanda nian ba kadeira naun permanente iha Konsellu Seguransa ONU nian ba mandatu ba períodu 2019–2021.
Embaixador Kuwait Khalid Jassim Alyassin nuudar diplomata kareira ida ho esperiensia liu tinan 25. Nia okupa ona funsaun importante balun iha Ministeriu Negosiu Estranjeiru Kuwait nian no ninia embaixada sira iha Azia no Europa. Nia partisipa ona iha forum multilateral oioin no enkontru internasional sira ho nivel aas. Dadaun nee halao knaar nuudar Embaixador iha Indonezia. Nia iha lisensiatura iha siensia polítika no lisensiatura iha siensia jornalizmu husi Universidade Florida (1998). Nia fluente iha lian Arabe no Ingles, ho profisiensia balun iha lian Franses.
Timor Leste no Kuwait estabelese relasaun diplomatika iha 16 Dezembru 2003. Relasaun bilateral Timor-Leste no Kuwait estabelese relasaun diplomatika iha 16 Dezembru 2003. Relasaun bilateral sira-nee karakteriza ho solidariedade istorika no foku neebe aumenta iha dezenvolvimentu ekonomiku. Iha tinan 2007, Primeiru-Ministru Kuwait vizita Dili, iha neebe asina ona akordu balun kona-ba kooperasaun teknika no komersial. Iha tinan neebe hanesan, iha tinan nee, Kuwait iha Timor-Leste fo doasaun iha material mediku ho valor millaun US $1 no fo ambulansia foun lima nuudar parte husi asistensia umanitaria. Durante Prezidente Ramos-Horta nia mandatu dahuluk (2007-2012), Kuwait fo doasaun veíkulu BMW 10 no veíkulu blindadu 2 ba servisu protokolu Prezidensia nian. Prezidente Ramos Horta orienta hodi haruka karreta hirak nee balun transfere ba Ministeriu Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEC). Prezidensia rai deit veíkulu 2 husi veíkulu sira neebe maka fo, neebe nia nunka utiliza pessoalmente. Iha fulan Maiu tinan 2023, Konsellu Ministrus Timor-Leste aprova ona ezbosu rezolusaun ida atu estabelese Komisaun Konjunta ida ho Kuwait, neebe iha knaar atu koordena kooperasaun polítika no monitorizasaun iha komersiu, investimentu no finansas.
Embaixador Republika Dominikana, Jose Julio Gomez Beato nuudar diplomata, advogadu, no polítiku dominikanu ida. Nia halao ona knaar nuudar Embaixador Republika Dominikana nian ba Republika Popular Xina dezde 2025. Antes nee, nia nuudar vise-ministru polítika estranjeira bilateral iha MIREX (husi Agostu 2020) no nuudar Sekretariu Kooperasaun Internasional ba Partidu Revolusionariu Modernu (PRM). Nia iha lisensiatura tolu (Direitu, Relasaun Internasional, Siensia Polítika) no mestradu tolu (Komersiu Internasional, Estudu Internasional no Diplomatiku, Direitu Publiku Internasional no Relasaun Internasional). Nia mos estuda lideransa jestaun publika iha eskola jestaun barna no universidade georgetown, kompleta ona diploma oioin no koalia Espanhol, Ingles, Franses no Portuges.
Relasaun diplomatika entre Timor-Leste no Republika Dominikana estabelese iha loron 24 Outubru 2007. Iha tinan 2021, nasaun rua nee reafirma sira-nia ligasaun ho asina komunikadu konjunta iha sede nasoins unidas nian, hodi sublina sira-nia kompromisu ba envolvimentu diplomatiku neebe lao hela. Nuudar nasaun meia-illa rua no demokrasia pos-kolonial, nasaun rua nee fahe prioridade sira iha diversifikasaun ekonomika, reziliensia klimatika, no jestaun rekursu naturais. Esbosu Memorandu Entendimentu ida kona-ba mekanizmu konsultasaun polítika ida- neebe hetan ona akordu no prontu atu asina, hamutuk ho akordu ida kona-ba izensaun vistu neebe finaliza ona. Dokumentu hirak nee sei sai hanesan baze hodi hametin kooperasaun bilateral no relasaun entre Timor-Leste no Republika Dominikana.
Iha biban nee Prezidente Jose Ramos Horta hatoo benvindu ba embaixador foun sira, hodi hateten akreditasaun ba enviadu distintu sira-nee husi Brunei Darussalam, Irlanda, Kuwait, no Republika Dominikana marka momentu signifikativu ida iha esforsu kontínuu atu haklean Timor-Leste nia envolvimentu ho mundu.
“Nasaun sira nee ida-idak hatudu ona solidariedade no parseria ho ita-nia nasaun joven, karik liu husi apoiu neebe metin ba ita-nia viajen ASEAN nian, advokasia istorika sosiedade sivíl nian, asistensia humanitaria, ka aspirasaun neebe fahe ba malu nuudar illa no demokrasia pos kolonial Timor-Leste iha kompromisu atu tradus lasu diplomatiku sira-nee ba benefísiu konkretu ba ita-nia povu, governansa oseanika sustentavel, dezenvolvimentu kapital umanu, diversifikasaun ekonomika, no infraestrutura reziliente. Hau hein atu serbisu besik ho embaixador ida-idak hodi avansa objetivu sira-nee,” dehan Prezidente Republika.
Serimonia kredensial nee reafirma Timor-Leste nia polítika esterna neebe ativu no nia kompromisu atu hametin relasaun bilateral iha Azia, Europa, Mediu Oriente, no Karibe. Prezidente Horta fiar katak nomeasaun embaixador nain haat nee sei eleva no hametin kooperasaun no amizade neebe eziste ona entre Timor Leste ho sira-nia nasaun.
(eme)






