DILI, STLTIMORLESTE.com – Presu sementi sa’e maka’as husi US$ 4.00 ba US$ 6.00 kada saka iha loja sira iha Dili, nune’e sidadaun sira husu Governu atu intervein lalais.
Bazeia ba observasaun iha loja fa’an sementi sira iha Dili laran iha loron Tersa (22/09/2026), semente sira ne’ebé fa’an maioria importasaun husi li’ur. Loja na’in sira justifika katak aumentu folin ne’e tanba kustu importasaun no transporte internasionál ne’ebé sa’e.
Situasaun ne’e hahú fó impaktu ba komunidade. Komprador balun ne’ebé buka semente iha merkadu lamenta katak ho folin US$ 5.00 too US$ 6.00, sira labele sosa tanba folin karun liu.
Presu sementi sa’e to’o US$ 6.00 ne’e tanba fator rua. Dahuluk, Timor-Leste seidauk prodús semente rasik no dependente 100% ba importasaun. Daruak, laiha kontrolu másimu husi Governu, nune’e importadór sira livre hasa’e folin hodi buka lukru boot.
Konaba asuntu ne’e, Observador Ekonomia Carlito da Silva dehan presu semente sa’e to’o US$ 6.00 ne’e ameasa boot ba ekonomia lokál no presiza intervensaun lalais husi Governu.
“Folin ne’ebé sa’e maka’as to’o US$ 6.00 hanesan ne’e sei hamate vontade komunidade sira nian atu sosa sementi ba halo uma,” nia dehan ba STL, iha Dili, Segunda (21/09/2026).
Nia hatutan, Governu tenke kontrola lalais presu no fó subsídiu ba sementi. “Se lae, presu ai-han lokál sei sa’e tuir no sidadaun kiik mak sei terus liu,” Carlito hateten.
Iha fatin ketak, Sidadaun Marcelino de Araujo ne’ebé buka sementi iha loja ida iha Dili hateten nia susar tebes atu sosa tanba folin sa’e maka’as.
“Ha’u mai atu sosa sementi, maibé folin US$ 6.00 karun liu, osan la to’o. Ha’u husu Governu atu kontrola lalais folin sementi ne’e, se lae ami sosa labele,” nia dehan.
(car)
