DILI, STLTIMORLESTE.com – Publiku sira kestiona konaba ema estranjeiru tama mai Timor barak tanba ita nia lei fraku, maibe Ministru Justisa (MJ) deklara katak ita nia lei la fraku, ita nia lei forte.
“Hau hanoin ita nia lei la fraku, ita nia lei forte, agora ita presiza deit halo asaun sira halo komprimentu ba legalidade, halo medida sira atu halo aplikasaun ba iha lei,” dehan Ministru Justisa, Sergio Hornai ba jornalista sira iha Kaikoli, hafoin remata serimonia graduasaun VI kursu formasaun kareira Advogadu Privadu, Tersa (30/06/2026).
Tuir MJ, atu aplika presiza ema ida neebe iha kapasidade natoon atu bele buka hatene halo deskobrimentu ba iha apura verdade, no ikus mai halo desizaun.
Nia esplika, ita adopta instrumentu juridiku internasional sira, instrumentu nasional sira neebe ita halo fo prestasaun kualidade ba ita nia sidadaun sira, konforme ita nia konstituisaun ita nia lei no mos instrumentu juridiku internasional sira neebe hanesan estadu parte ratifika.
MJ konsidera ita nia lei la fraku, lei iha halo asaun hodi aplika. Tanba nee, presiza nafatin formasaun atu eleva ema nia konhesimentu hodi entende didiak konteudu lei, hodi bele implementa iha servisu loron-loron nian, bainhira hasoru problema ruma halo aplikasaun ba lei, laos sira nia poder deskrisionariu laos sira nia autoridade bazeia ba iha lei.
Governante nee informa, ema estranjeiru tama mai iha Timor ho fasil, ida nee tanba ita nia mobilidade ita nia fronteira nakloke ema bele tama maibe ita regor iha ita nia vistu sira halo atu kontrola sira, atu nunee ita nia forma jestu mobilidade bele kompatibel.
Nia akresenta, nafatin defende ita nia rejilensia, estadu soberanu. Tanba nee ema hotu bele tama, maibe ita iha kriteria rasik, kriteira sira neebe rigor atu halo admisibilidade se mak bele merese no se mak labele.
Iha fatin ketak, Akademiku UNTL, Sebastião Dos Santos dehan, sidadaun estranjeiru neebe tama mai iha ita nia rain pratika krime ruma tenke prosesa sira tuir lei neebe iha.
“Hau hanoin sidadaun estranjeiru neebe tama mai iha Timor se pratika krime ruma, tenke prosesa tuir lei neebe vigor iha ita nia nasaun,” dehan nia.
Nia afirma, ema hotu lei mak regula, tanba nee se deit mak halo sala labele husik deit, tenke prosesa atu sira mos bele sente katak lei nee iha no forte.
(ter)
