DILI, STLTIMORLESTE.com – Taxa dokumentus motor ne’ebé sae halo komunidade balun lakohi ka laiha kapasidade atu sosa motorizada foun, tanba presiza osan liu tán.
Nain Kompanhia Febenetil, Domingos Gil dos Santos hatete, dezde taxa ba importasaun no dokumentus motor aumenta, númeru konsumidor ne’ebé mai vizita no sosa motorizada iha nia kompanhia tun drastikamente.
Tuir nia, antes taxa aumenta, kada fulan kompanhia bele fa’an to’o motorizada 50 unidade. Maibé agora, kada fulan fa’an menus liu, besik unidade 10 to’o 20 deit.
“Antes seidauk hasae folin taxa, fulan ida ema bele sosa motor to’o unidade 50. Maibé agora fulan ida ema sosa deit unidade 10, boot liu unidade 20. Semana ida sosa rua ka tolu, sorte diak mak lima,” dehan Domingos ba STL iha Komoro, Segunda (24/08/2026).
Nia hatete, motorizada sira ne’ebé kompanhia fa’an iha marka no folin oioin, inklui folin ne’ebé to’o US$ 14.000 ka US$ 13.000, depende ba modelu no tipu motorizada.
Domingos hatete, bainhira konsumidor husu atu hatun folin, kompanhia dala ruma simu deit atu sasan bele fa’an lalais, maski bele afeta rendimentu kompanhia.
“Bainhira konsumedor husu hatun folin, ami simu deit ona. Se la simu, ami lakon, tanba hanesan kompanhia no setór privadu, diak liu sasan nee hotu lalais,” nia dehan.
Nia rekomenda ba Governu atu halo estudu no peskiza uluk molok aumenta taxa, atu bele haree balansu entre rendimentu Governu no kapasidade povu sira.
Domingos hatete, maioria Timoroan seidauk iha empregu no rendimentu ne’ebé estável, tanba ne’e Governu presiza kria kampu empregu no oportunidade ekonomia molok aumenta kustu ba povu.
Enkuantu, komunidade Afraino Goncalves hatete aumentu taxa dokumentus halo ema ne’ebé laiha kapasidade finanseira sai difisil liután atu sosa motorizada foun.
Nia hatete, depois sosa motorizada, ema tenke prepara tan osan ba trata dokumentus, no situasaun sai todan liután tanba folin kombustível mós aumenta.
“Povu ki’ik sira dada iis hotu. Ami hetan osan no hanoin atu sosa motor foun ida atu fasilita transporte, maibé Governu hasae taxa ba dokumentus. Seidauk tan folin mina sae makas liután, situasaun nee halo povu ne’ebé laiha osan sente susar tebes,” dehan Afraino.
Nia husu ba Governu atu haree fali taxa ba transportes no folin kombustível ne’ebé agora aas, atu hamenus presaun ekonomia ba komunidade, liuliu ba família ho rendimentu ki’ik.
Entertantu tuir fonte oficial Diresaun Nasional Transporte no Terestre (DNTT), no Jornal da República. Dadus ne’ebé atualmente publika ona ba 2026, bazeia ba Dekretu-Lei N.º 17/2026, 6 Maiu, ne’ebé regula taxa ba veíkulu motorizadu no kondutor. Dekretu ne’e tama iha vigor iha 5 Junhu 2026.
Taxa dokumentus veíkulu ba servisu motorizada rejistu foun US$ 25, xapa matríkula provizória US$ 15, importasaun veíkulu US$ 14, inspesaun veíkulu importadu US$ 14 no livrete US$ 14, total US$ 82.
(dom)







