Timoroan Labele Hein Deit Investidor Estranjeiru, Tenke iha Inisiativa Rasik

FOTO HAMUTUK - Diretor Ezekutivu TradeInvest, Duílio Marino Gusmão Araujo da Silva ho Diretor Nasional Peskiza no Estatistika Timor Leste iha Ministeriu Turismo no Ambiente, Agostinho Marcal foto hamutuk ho jornalista sira hafoin sai orador iha programa “Bainaka Kredibel” edisaun datoluk, neebé realiza iha Salaun Diresaun Turismo (Institu Nasional Estatistika Timor Leste/INETL, IP) Akait. (Foto: STL/Mikael Mali Mau)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Timoroan labele hein deit investidor estranjeiru, maibe tenke iha inisiativa rasik hodi investe, tanba desizaun investimentu neebé boot sei ajuda kria postu trabalhu no fó impaktu pozitivu ba dezenvolvimentu ekonómiku nasionál.

Kestaun nee hato’o husi Diretor Ezekutivu TradeInvest, Duílio Marino Gusmão Araujo da Silva, liuhusi Programa Bainaka Kredivel edisaun datoluk, neebé realiza iha Salaun Diresaun Turismo (Institu Nasional Estatistika Timor Leste/INETL, IP) Akait, Dili, Kinta (14/5/2026).

Programa neebe modedadora (host) husi jornalista senior, Rita Almeida nee, Diretor Ezekutivu TradeInvest, Duilio Mariano Gusmao Araujo da Silva, aprezenta kona ba progresu investimentu, promosaun ekonomika no dezenvolvimentu negosiu iha Timor Leste.

“Timor-Leste adere ona ba ASEAN no hanesan timoroan labele hein deit investidór estranjeiru, maibé tenke iha inisiativa rasik hodi investe, tanba desizaun investimentu neebé boot sei ajuda kria postu traballu no fó impaktu pozitivu ba dezenvolvimentu ekonómiku nasionál,” dehan Duilio.

Nia enkoraja setór privadu sira atu aproveita oportunidade Timor Leste neebé sai ona membru plenu ba Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN), hodi halo investimentu ba área prioritária sira hanesan indústria manufatureira, agrikultura, peska no turizmu hodi kompete ho investidór internasionál sira.

Diretor Ezekutivu TradeInvest nee mos sujere ba setór privadu nomós investidór internasionál sira neebé iha kapitál bele halo investimentu, tanba Governu kontinua kria ambiente favoravel hodi atrai investimentu no fasilita prosesu sira.

“Ami prontu apoiu ita-boot sira atu fasilita ita-boot sira-nia investimentu. Timoroan mós tenke foti ezemplu, ita timoroan mós tenke hatene investe. Agora laós deit hein investidór estranjeiru sira, meibe tenke inisiativa rasik”, katak nia.

Hatan kona ba esforsu sira neebé TradeInvest halo durante nee, Duilio hatete husi sira nia parte serbisu hamutuk ho Kámara Komérsiu no Indústria Timor-Leste (CCI-TL), Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), Institutu Apoiu Dezenvolvimentu Emprezariál (IADE), no parseiru dezenvolvimentu sira hodi fó apoiu ba setór privadu.

Diretor Ezekutivu TradeInvest Timor Leste, Duílio Marino Gusmão Araujo da Silva dehan, investidor nasionál no estranjeiru sira kontinua hatudu interese makaas atu investe iha Timor-Leste liuhosi setór estratéjiku oioin neebé konsidera iha potensiál kresimentu ekonómiku ba tempu naruk.

Nia dehan, entre tinan 2024 no 2026, TradeInvest hasai ona deklarasaun benefísiu investimentu ba empreza hamutuk 11, tantu investidór rai-laran no estranjeiru. Total kompromisu investimentu hosi empreza sira nee atinje liu dolar amerikanu biliaun 1,007.

Nia haktuir tan katak empreza hamutuk 11 neebé simu deklarasaun benefísiu investimentu nian sira haleu setór ospitalidade, industriál, hahán no hemun, no manufatura kompostu husi: The Lodge Hotel, Discovery Business Industrial Zone, GOTA Bebidas e Alimentos, Patricia Fresh Lounge, Roman Star Industria, KTAON S.A., Daya Beverage Timor, K N R Initiative, Lijuray, Awenda, no Awenx Galhos Internasionál.

Tuir nia, investimentu sira neebé mai husi kompañia sira nee kalkula atu kria empregu diretu no indiretu hamutuk 10.000 resin ba povu Timor-Leste.

Aleinde fornese fasilidade investimentu, TradeInvest mós monitoriza empreza sira neebé hetan ona sertifikadu investimentu, deklarasaun benefísiu, no Akordu Investimentu Espesiál (SIAs).

“Rezultadu monitorizasaun nian hatudu katak valór investimentu realizadu to’o ona maizumenus dolar amerikanu millaun 20,97, hodi kria oportunidade empregu ba povu Timor-Leste”, nia esplika.

Duilio akresenta katak iha tinan 2026, TradeInvest sei fasilita mós investidór potensiál nasionál no estranjeiru nain 10 neebé hatudu ona interese atu investe iha setór indústria, manufatura, agrikultura, peskas no mineiru.

“Ami nia knaar maka atu fasilita, tulun, no garante katak projetu investimentu sira lao lalais, ho efisiénsia, no tuir prosedimentu legál sira neebé aplikavel,” nia hatete.

Iha fatin hanesan, Diretor Nasional Peskiza no Estatistika Timor Leste iha Ministeriu Turismo no Ambiente, Agostinho Marcal hatete nia apresia tebes ho programa ida nee, tanba liuhosi programa ida nee instituisaun estadu no privadu bele hato’o sira nia progresu servisu ba povu tomak iha Timor Leste.

“Hau haree programa ida nee kapas tebes fo oportunidade ba instituisaun estadu hatoo progresu no programa sira neebe planea hela no halao servisu hela,” katak nia.

Nunee mos Prezidente Konsellu Diretivu, Noemio Mateus Soares Falcao hatete programa nee lansa iha semana rua liu ba ho bainaka kredivel dahuluk mak Komisariu Komisaun KAK, Rui Pereira dos Santos no segundu edisaun halo ho bainaka kredivel husi Governador Banku Central Timor Leste, Helder Lopes no edisaun datoluk ho bainaka kredivel, Diretor Exekutivu TradeInvest, Duilio Mariano Gusmao Araujo da Silva.

Aleinde estrutura no jornalista Tatoli, editor no jornalista husi media dijital no media printing marka prezensa iha programa nee.

(mik)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *