Deskonfia IGE Faan Rai Mutin ba Komunidade Triloka ho Folin US$ 15.00

Komunidade neebe sosa rai mutin husi IGE. (foto: STL/Tomas Reis)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Deskonfia Institutu Gestaun Ekipamentus (IGE) halao negosiu faan rai mutin ba komunidade sira iha Suku Triloka, Postu Administrativu Baukau Vila, Munisipiu Baukau, liu husi koordenasaun ho entidades balun ho folin US$ 10.00 no US$ 15.00 kada karada.

Ba asuntu refere, Deputadu Bankada CNRT, Virgilio Pereira hateten ona liu husi sesaun plenaria iha loron 09 Junhu, neebe deklara iha Parlamentu Nasional (PN) katak, lo-loos ekipa husi IGE ateru rai mutin ba estrada diresaun eskola sekundaria foun iha Lequi-Loiuatu, Suku Triloka la too semana rua remata ona, maibe seidauk remata, tanba maioria kondutor sira tula rai mutin laos ba ateru deit estrada, maibe faan fali ba komunidade sira ho folin US$ 10.00 too US$ 15.00.

Virgilio Pereira hateten, nee laos informasaun falsu, maibe informasaun loos, tanba relata husi komunidade sira, maibe nuudar reprezenta povu iha uma fukun Parlamentu fo sai liu husi plenaria, tanba objetivu atu evita hodi iha futuru labele akontese tan, maibe mosu fali ho estetmentu katak informasaun neebe hatoo iha plenaria nee falsu.

“Informasaun ida nee mak halo hau ohin Kinta feira tempu fiskalizasaun hau mai too duni iha terenu hatudu evidensia nee iha duni, ita husu para ba oin labele akontese,” hateten Deputadu Virgilio ba jornalista STL iha Baukau, Kinta (12/06/2025).

Evidensia neebe iha mak hanesan rai mutin fakar iha komunidade balun nia uma neebe tula husi kareta trek no fuzu IGE nian ho folin rai mutin trek ida US$ 10.00 no fuzu ida US$ 15.00.

Deputadu nee sublina, IGE hanesan parte Governu neebe buat hotu Governu fasilita hodi servisu iha terenu hatan bazeia ba pedidu atu ateru estrada diresaun ba eskola sekundaria foun iha Lequi-Loiuatu, Suku Triloka, laos halo fali asuntu seluk.

“Se halo fila fali buat seluk quer dizer iha intensaun seluk, tanba nee ita la konkorda ho asaun sira husu ba Prezidente IGE para toma atensaun membru sira,” hateten Virgilio.

Komunidade Suku Triloka, inisial A. J. V. B neebe sosa rai mutin husi kareta truk no fuzu neebe IGE destaka iha Suku Triloka konta, rai mutin neebe tula ba nia uma la halo kontratu direira ho kundotor IGE, maibe koordenasaun liu husi entidades balun neebe ho konkordansia rai mutin trek ida folin US$ 10.00 no fuzu US$ 15.00 kada karada.

“Momentu nee hau halo linha koordenasaun Xefe Aldeia Lequi-Loiuatu, amu Xefe dehan ba hau, ita la selu sira maibe kareta isin ida trek US$ 10.00 fuzu boot nee US$ 15.00, entaun sira tula hau nian mai fuzu rua kamioneta haat hamutuk fo US$ 70.00,” hateten A. J. V. B

A. J. V. B agradese, tanba bele ajuda liu husi rai mutin ho folin US$ 70.00 ba karada ualu neebe sei utiliza ba konstrusaun balun, maibe sente triste, tanba asaun faan rai mutin nee iha oras servisu nian.

Enkuantu tuir komunidade Trikola, insial J. A. B hatene, IGE fakar rai mutin iha komunidade sira nia uma neebe tuir nia identifika hamutuk karada 105 ho folin hanesan.

Asaun nee J. A. B triste, tanba IGE Governu orienta atu servisu tuir pedidu neebe iha, laos halao fali servisu hanesan privadu, nee halo terus Orsamentu Estadu, nunee asaun nee J. A. B informa kedas ba Autoridade Suku atu foti medida, maibe laiha rezultadu.

“Dia 04 Junhu hau rasik telefone informa kedas ba Xefe Suku, Xefe Suku haruka nia delegadu identifika hotu rai mutin sira nee ho total orsamentu informa hotu too iha dia 08 laiha rezultadu, hau informa ba deputadu sira iha Parlamentu para xama atensaun ba IGE,” hateten J. A. B.

Hatan ba kestaun nee, Prezidente IGE, Ana Paula da Cruz liu husi telefone ba STL esplika, liu husi akompanhamentu deklarasaun Deputadu Bankada CNRT, Virgilio Pereira neebe levanta liu husi plenaria iha loron 09 Junhu nee kona-ba asuntu refere, mak iha loron 12 Junhu nee ekipa tekniku husi IGE halo ona identifikasaun ba ekipa IGE neebe halo servisu ateru estrada iha Suku Triloka, maibe mosu preokupasaun, tanba laos ba ateru estrada, maibe fakar fali iha komunidade neebe presiza nia uma.

“Ekipa sira foti duni rai mutin nee fo ba komunidade, agora Xefe Aldeia halo buat balun iha neeba hau la hatene, maibe depois tekniku sira ba cek, buat nee loos duni fo rai mutin ba komunidade, maibe fo osan nee Xefe Aldeia dehan lae, maibe tuir saida mak deputadu fo hatene sira simu osan,” hateten Ana Paula.

Prezidente nee katak, karik ekipa IGE neebe halo servisu ateru estrada iha Triloka mak hetan osan husi komunidade sira neebe simu rai mutin tenke selu fali osan komunidade nian, tanba ekipa IGE kompostu kondutor no operador neebe servisu iha terenu hetan osan insentivu no hahan nian kada loron, laos halo fali argumentu seluk.

Mezmu ba asuntu refere Prezidente IGE nee dehan seidauk hetan informasaun klaru husi ekipa IGE neebe halo identifikasaun iha terenu, maibe sei foti medida hasoru kondutor no operador neebe involve iha asuntu nee.

“Hau rona husi hau nia diretor sira katak, fo osan husi Xefe Aldeia sira, maibe hau lakohi koalia, tanba laiha evidensia, maibe hanesan Autoridade ba instituisaun ida nee nian, se karik akontese hanesan nee hau sei hapara sira tun mai Dili,” hateten Ana Paula.

Prezidente IGE nee deklara, kareta neebe apoiu servisu tula rai mutin ateru estrada iha Triloka pur volta unidade tolu kompostu fuzu no trek inklui kareta apoiu husi ekipa brigada Daitula neebe kada loron kondutor hetan osan insentivu US$ 16.00 ho hahan no operador hetan osan insentivu US$ 19.00 ho hahan kada loron husi Instituisaun.

“Neebe individu ida rua neebe iha ona informasaun nee naran sira nee hau hatene hotu ona, hau sei foti sasaun rigorozu, sira laiha argumentu simu osan, sira iha osan insentivu sira iha osan han,” Ana Paula akresenta.

Entretantu ba asaun refere mak iha loron 12 Junhu 2025 STL tenta halo observasaun direita ba uma komunidade sira neebe iha rai mutin fakar husi IGE, maibe mosu entidades balun tenta ameasa ho liafuan “media mai iha nee halo saida, mai husu lisensa ba se” no asaun seluk mak konduz motorizada husi kotuk tenta atu soke STL neebe akompanha husi komunidade inisial J. A. B.

(tom)

Share it :

One Response

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *