DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, funu entre Israel no Iran fo impaktu boot ba Timor Leste (TL), buat neebe TL presiza apoiu mak ho orasaun nunee Nai Maromak haraik dame.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo lia hirak nee ba jornalista sira bainhira remata vizita individu ba Malazia no vizita Trabalhu ba iha Monako fila hikas mai Timor Leste iha Aeroporto Internasional Nikolao Lobato, Komoro, Kinta lokraik (26/06/2025).
“Nee impkatu boot hahu kedas ho funu Ukraina hahu tinan 3 liu ba ita hatene kuandu funu nee hahu folin foos haksoit kedas 25 kg ida US$ 12 sae kedas ba US$ 18, balun too US$ 20 no US$ 21, nee hau haree ho hau nia matan, mina mos sae pur ezemplu baibain kontetor ida husi Xina mai iha nee antes de konflitu funu Ukraina maizumenus 3 ka 5 mil dolar kontetor ida ho funu haksoit kedas 13 mil kontetor depois nee se mak selu, laos ema sira halo importasaun nee maibe konsumidor mak selu, tanba nee afeita iha rai barak iha mundu,” dehan PR Horta.
Prezidente Republika hatete, funu Iran no Israel nomos funu iha Ukraina laos fo impaktu deit ba Timor Leste maibe nasaun barak iha mundu.
“Depois seidauk rezolve funu iha Ukraina YMN mos tama iha funu, YMN nia kontrola zona maritima nee iha tasi laran nee roo ahi bobot rekarga mai jeral liu husi neeba, entau tenke devia dook liu tan ho karun liu tan se mak selu, ita hotu-hotu mak selu, ita haree tempu sira nee sira be halo funu nee sira la rona liu rai seluk eropa balun bele koalia iha nee iha neeba mais ita haree, hau observa, no opozisaun Amerika nia mak sira bele influensia parte sira hanesan Israel para ataka ba Iran, no Iran mos rona Estadu Unidos, se la rona iha konsikuensia, hau husik ba sira haree oinsa problema nee para,” katak PR.
Xefe Estadu hatete, funu iha YMN, Siria, problema boot Libano la tama direitamente, tanba movimentu Isbola, no Israel grupu husi Libano sira nia forsa liu fali isestulibania Isbola nee, depois konflitu seluk iha mundu.
Prezidente dehan, funu boot konsiekuensia umanitariu boot liu iha mundu nee mak Sudaun no Sudaun do Sul maibe boot liu mak Sudaun nee mak konsikuensia umanitariu iha mundu nee Sudaun nee mais nunka rona ema koalia. Aleinde nee Libia mos kontinua entaun situasaun susar los iha mundu nee.
Prezidente dehan, povu Timor Leste no Prezidente nia kontribuisaun ba funu nain sira laiha maibe kontribuisaun neebe mak boot mak reza makaas nunee Nai Maromak bele fo laran malirin ba funu nain sira bele ho ulun malirin hodi rezolve problema ou hapara funu.
“Estadus Unidos hatudu lideransa diak forte bele hetan ajuda bele hetan solusaun, haree Prezidente Amerika komesa koalia makaas ho Israel, no Iran mos hakarak dialogu ho Estadu Unidos Amerika, ita nia kontribuisaun no hau nia kontribuisaun laiha maibe kontribuisaun neebe boot no boot liu ida nee reza, reza para Nai Maromak ilumina ema sira funu nain sira nia espiritu,” dehan PR.
Prezidente Republika hatete, ho intervensaun husi Prezidente Amerika atu hapara funu, maibe ho esperansa Prezidente Republika TL nia funu sei bele para, tanba akompanha iha loron hira nia laran Prezidente Amerika satia no kolen ona ho Israel nia atividade sira nee.
(eme)
