DILI, STLTIMORLESTE.com – Forum Komunikasaun ba Feto Timor Leste (Fokupers) kondena makaas asaun violensia hasoru feto no labarik feto, ezije ba autoridade kompotente lori kriminozu ba justisa.
Lia hirak nee hatoo husi Rio Aroujo ofisial Advokasia Fokupers hanesan mos portavoz liu husi Konferensia Imprensa iha salaun Fokupers, Tersa nee (15/07/2025).
Portavoz dehan, Fokupers kondena makaas asaun violensia hasoru feto no ezije autoridade kompotente lori kriminozu sira ba justisa.
“Fokupers kondena makaas asaun violensia hasoru feto no ezije autoridade kompotente lori kriminozu sira ba justisa. Ohin loron Fokupers marka tan pasu ida ho ezistensia iha nia jornada iha luta kontra desiguldade, kontra aktus violensia hotu hasoru feto no labarik feto iha Timor Leste. Tinan 28, Fokupers alkansa nia misaun no vizaun entre susesu, dezafiu no bareiras, normas sosiais neebe sei kontinua diskrimina, minimiza no mos violensia neebe kontinua aas,” dehan Portavoz.
Nia dehan, tanba saida mak feto no labarik feto kontinua sai alvu ba violensia? Pergunta nee laos deit Fokupers nian, maibe Estadu Timor Leste tenke haree injustisa no lia los neebe sei konsidera hanesan dezafiu iha implementasaun ba lei sira neebe asegura sidadaun hotu, liu-liu feto sira hodi moris livre no independente.
Nia haktuir tan katak, tinan 2025, husi fulan Janeiru too Julhu, too oras nee kazu neebe Fokupers atende no rejista hamutuk kazu 126 husi tipu kazu Violensia fizika, Violensia Seksual, Abuzu Seksual, asediu seksual, insestu no kazu sira seluk, violensia bazeia jeneru hasoru feto no labarik feto neebe akontese iha relasaun familia ka domestika no mos iha publiku.
Akontesimentu semana dahuluk husi fulan Julhu nee, iha kazu omisidiu neebe akontese iha Munisipiu Ainaro, Jakarta 2 fatin neebe nuudar istoria moruk husi violensia pasadu, no agora sai fali fatin ba violensia hasoru feto, hoven feto ida ho idade 23 mate, tanba asaun violensia husi agresor. Rezultadu fo sai husi ekipa Forensik Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV) iha loron 8 Julhu 2025 katak, vitima mate ho kondisaun gravida ka isin rua.
Nia hatutan, Kazu Prostituisaun Infantil no Trafiku Umanu neebe akontese iha Dili no Bruney. Informasaun liu husi media online iha loron 4 Junhu 2025, iha ajensia balun iha Timor Leste rekruta joven feto nain 14 ho ilegalmente atu ba servisu iha Nasaun Slovakia.
Iha loron 07 Julhu 2025 Fokupers asesu informasaun liu husi pajina ofisial Facebook Polísia Nasional Timor Leste (PNTL) katak, deskonfia iha kompanhia ida iha Dili halo rekrutamentu ba joven feto balun hodi ba servisu iha Bruney Darusalam.
Rekrutamentu nee mos konsidera ilegal sem iha linha koordenasaun ho orgaun kompotentes iha Timor Leste.
Iha loron 01 Julhu 2025 Fokupers asesu informasaun liu husi pajina ofisial Facebook Ministeriu Interior ba “Serviços Relaçoes Públicas katak deskonfia hotel balun iha Dili halo rekrutamentu ba feto nain neen (6) ho idade minor ba atividade Prostituisaun Infantil.
Konsidera katak violensia hasoru feto no labarik feto sei kotinua buras bainhira Estadu Timor Leste la garante ho diak implementasaun lei sira no la halo monitorizasaun ka fiskalizasaun ho masima atensaun ba kompanhia ka ajensia sira neebe mai buka lukru iha Timor Leste hodi hanehan nafatin povu liu-liu feto sira neebe laiha kbiit.
Kazu asediu seksual iha Istituisaun Governu, fatin publiku, eskola no Universidade sira, kontinua sai polemika ba feto sira atu moris livre, tamba ema uza nafatin poder hodi espresa no hanehan feto sira.
(eme)







