BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Profesores sira iha Eskola Sekundaria Jeral Filial (SJF) Kilik Waigae iha Suku Kaibada Makasae, Postu Administrativu Baukau Vila, Munisipiu Baukau, durante nee profesores sira emprime rasik materia hafoin hanorin estudante sira, tanba laiha livru manual ba estudante sira.
Koordenador eskola SJF Martinho de Oliveira esplika, durante implementa politika Ministeriu Edukasaun nian kona-ba produs livru manual ba estudante sira nivel eskola Sekundaria iha territoriu Nasional ajuda tebes profesores sira utiliza hanoin estudante sira, maibe iha eskola Sekundaria Jeral Filial Kilik Waigae seidauk responde ho diak, tanba sei infrenta problema livru ba estudante sira.
“Ami iha eskola nee infrenta problema mak livru ba lingua tetum, melayu, desportu nomos religiaun mak too agora laiha ami mestri ida-idak ba buka iha komputer lori mai hanoin,” hateten Martino ba STL, iha knaar fatin eskola SJF Kilik Waigae Kaibada Makasae, Segunda (22/09/2025).
Pproblema livru ba estudante sira neebe daudaun eskola infrenta tuir nia mak hanesan materia Lian Tetum, Desportu, Religiaun no Lian Melayu neebe durante existensia eskola too ohin loron seidauk hetan livru refere husi Ministeriu Edukasaun enkuantu livru ba materia seluk iha hodi fasilita prosesu aprendizajen.
Tanba livru manual ba estudante hirak neebe laiha nuudar material Jeral ba estudante sira husi area estudu 2 hanesan Siensia Sosiais no Siensia Naturais, maibe durante nee la hamate espiritu manorin sira nian, tanba foti referensia husi Google hafoin intruduz ba estudante sira iha prosesu aprendizajen.
“Tinan 20 resin ona livru sira nee laiha, fo impaktu ba estudante sira, maibe nuudar profesor la badaen mos sai badaen buka fatin hanorin,” Martinho akresenta.
Koordenador eskola nee deklara, preokupasaun refere durante nee hatoo ona pedidu ba Ministeriu Edukasaun liu husi Servisu Munisipal nomos dirije direita ba diresaun Ministeriu iha Nasional, maibe la hetan resposta.
Tanba nee Martinho deskonfia, relasiona pedidu neebe seidauk resposta liu husi apoiu livru, dala ruma Ministeriu la halo produsaun no prosesamentu ba livru manual estudante refere.
“Ami nia rekomenda mak nee se bele karik Edukasaun Nasional buka meius materia neebe hanoin iha eskola hotu-hotu nee lo-loos Edukasaun prepara lori ba eskola mestri sira uza hodi hanoin,” Martinho sujere.
Iha fatin hanesan estudante desimu Segundu Anu, Maria de Jesus Ximenes hateten, durante prosesu aprendizajem lao nia parte seidauk imprensa livru husi materia Lian Tetum, Desportu, Religiaun no Lian Melayu lori ba uma estudante tanba livru refere la iha.
Tanba nee husu Ministeriu Edukasaun atu tau atensaun ba asuntu refere nunee estudante sira bele asesu estuda ho diak.
Liga asuntu nee jornalista STL tenta konfirma Diretor Servisu Munisipal Edukasaun Baukau, maibe la iha fatin atu fo komentariu, tanba tuir hela atividade balun iha fatin seluk.
Entretantu eskola Sekundaria Jeral Filial Kilik Waigae iha professores nain 16 responde ba total estudante nain 169 husi desimu anu too desimu anu anu.
Jornalista: Tomas Reis
Editora: Carme Ximenes







