INCSIDA Sensibiliza Informasaun HIV, Tanba Oekusi Potensi Seksu Livre

Prezidente Instutisaun Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA), Daniel Marcal. (Foto: STL/Jeniche da Costa)

OEKUSI, STLTIMORLESTE.com – Governu liu husi Instituisaun Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA) sensibiliza informasaun virus HIV ho tema “Mai ita Hamutuk Proteje Timor Leste Husi Problema Transmisaun Virus HIV ba Komunidade Suku Costa”, tanba Oekusi mos potensi ba seksual livre.

“Sei ita bele halo teste masal, ema hotu tenke tuir teste, ita lao tuir suku-suku halo teste raan ba Virus HIV, kazu nee laos 95 deit maibe bele sae ba 200 resin, tanba Oekusi mos potensia ba seksual livre nee, kestaun mak ita la hatene deit, ita hotu hatene katak ita nia kazu agora 2400 no husi kazu nee maioria mai husi relasaun seksual livre,” hatete Prezidente Instutisaun Nasional Kombate HIV-SIDA (INCSIDA), Daniel Marcal ba jornalista sira Suku Costa, Rejiaun Administrative Especial Oekusi Ambeno, Sub-Rejiaun Pante Macassar, Kuarta (24/09/2025).

Prezidente INCSIDA nee esplika, objetivu mai iha nee para hamutuk ho autoridade iha nee para hasae konhesimentu liu husi sensibilizasaun sira hanesan para fo hanoin ba joven sira, sira tenke asegura sira nia Saude.

Nia dehan, inan-aman barak infesta oan barak ba eskola, maibe too iha dalan klaran no la kontinua eskola tanba kona HIV no isin rua sedu.

“Ita komesa hasoru ona presaun piskoloji, ita bele koalia mos kuandu kona HIV, ita komesa moe ba kolega, ita nia sentimentu rasik estikma ita, ita presaun liu tan,” nia esplika.

Nia informa, kazu iha Oekusi 95 neebe kona ona Virus HIV, sei kazu 95 nee mak transmite husi relasaun seksual, nee laos 95 deit ona.

Nia deklara, INCSIDA hetan apoiu osan hodi Governu hakarak mai halo sosializasaun iha Rejiaun Administrative Especial Oekusi Ambeno, Sub-Rejiaun Pante Macassar, atu nunee Oekusi oan tenke kuidadu aan transmisaun husi Virus HIV.

Iha fatin hanesan, Xefe Suku Costa, Francisco Colo agradese tebes ba INCSIDA neebe mai iha Suku Costa hodi halao sensibilizasaun kona-ba virus HIV ba komunidade inklui juventude sira, juventude sira bele hatene liu kona-ba moras HIV neebe afeita sira nia vida rasik, no oinsa sira atu prevensaun ba sira nia aan rasik.

“Hau senti sensibilizasaun ida nee importante tebes, tanba nee ita husu ba INCSIDA katak, hanoin kona mak foin ba halo sensibilizasaun, nia tenke sai protokolu permanente ba programa governu nian, atu nunee haklaken no fahe informasaun ba komunidade sira hodi bele hadook aan husi situasaun neebe mak fo risku hanesan moras HIV nee,” nia koalia.

Nia afirma, Oekusi rai ketak ida neebe liga ho Indonezia, neebe persiza halo duni sosializasaun duni para iha konhesimentu duni ba moras HIV-SIDA nee.

Nunee mos Estudante Milena Freitas Sarmento kontente tebes, tanba husi formasaun kona-ba virus HIV, tanba joven barak mak daudaun mak hetan moras HIV.

“Ida nee hanesan bukae ida ba ami joven sira atu halo prevensaun ba moras HIV, tanba ita nia vida joven ba oin nafatin, labele hamate ita nia futuru, tanba nasaun dezenvolvimentu sei presiza ita,” nia afirma.

Jornalista: Jeniche da Costa
Editor: Xisto Mendonça

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *