DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika nia papel importante oinsa bele promove Timor Leste (TL) ba iha mundu liu husi halo rede sira hodi diskute kona-ba seguransa, ekonomia no halo promosaun estadu ba nasaun seluk.
Diretor Ezekutivu HAK, Feliciano da Costa Aroujo hatete, saida mak durante nee Prezidente Republika halo laos Prezidente agora deit, maibe Prezidente seluk mos koko halo rede diplomasia oinsa mak bele promove estadu Republika Demokratika Timor Leste ba mundu.
“Koko halo buat ida rede, liu liu rede ida pozetivu rede ida nee hanesan buat ida karik oinsa mak bele deskute konaba ekonomia, iha estadu ida nee nia, koalia konaba seguransa, koalia konaba ekonomia sustentavel hanesan mos promosaun ba estadu ida, klaru katak ita hatene Timor Leste sai komfuzaun boot ida ema barak lahatene entau saida mak ita nia prezente halo nee, laos intermus prezidente ida agora nee maibe Prezidente sira seluk tan oinsa mak sira halo promosaun ida promove Estadu RDTL ida nee ba iha nasaun seluk liu liu lazu amizade oinsa mak bele kontribui liu liu iha setor importante sira,” dehan Feliciano ba STL, iha nia knaar fatin, Farol, Sesta (10/10/2025).
Tanba tuir nia ema neebe hili husi povu asume kargu nuudar Prezidente Republika sira halo promosaun, oinsa prmove estadu id aba nasaun seluk atu hametin mos lazu amizade nunee bele kontribui ba setor sira importante.
Bainhira halo ona lazu amizade nee buat barak bele fo mos impaktu pozetivu liu liu ba iha dezenvolvimentu rekursu umanu, dezenvolve iha setor importante sira hanesan agrikultura, saude edukasaun, depois imfraestrutura baziku ida nee sai relevante.
“Ita hatene durante ita nia estadu nee rasik halo koperasaun bilateral ho nasaun seluk nee para oinsa bele tulun malu, ida seluk mak hanoin situasaun ida Timor Leste nia, ita atu fo lisaun ida ba nasaun seluk liu liu liga ba ita nia valor demokrasia nia, nee onestu tebes katak edstadu Timor Leste dala barak liu hanorin estadu seluk oinsa mak tane aas valor demokrasia nia, ida nee mak nafatin mantein nafatin kontinua ba ida nee oinsa estadu ida nee sai ona referensia ida diak ba estadu sira seluk,” katak nia.
Nunee mos Prezidente Republika, Jose Ramos Horta iha nia mandatu buka hametin klean Timor Leste ho seluk liu husi Diplomasia Internasional no Integrasaun Rejional.
Setembru nuudar perIodu ida ho atividade diplomatika neebe intensu, neebe nia pontu aas liu mak vizita Estadu markante ida neebe hametin dalan Timor-Leste nian ba membru plenu ASEAN no hametin liutan parseria global xave sira. Vizita Istorika husi Primeiru Ministru Malazia nian (23-24 Setembru) Prezidente Ramos Horta simu Primeiru Ministru Malazia nian, Onoravel Dato Seri Anwar Ibrahim, ba vizita ofisial ida neebe lao ho susesu tebes.
Kondekorasaun Nasional Aas Liu Atribui Prezidente kondekora Grande Kolar Orden Timor-Leste nian ba Primeiru-Ministru Anwar Ibrahim, hodi rekonese ninia amizade kleur ona no Malazia nia apoiu krusial ba ita-nia dezenvolvimentu nasional no jornada ba ASEAN.
Dialogu Estratejiku iha Palestra Prezidensial Primeiru-Ministru hatoo diskursu xave kona-ba “ASEAN no Papel Timor-Leste nian” nuudar parte husi Seri Palestra Prezidensial 2025, hodi reafirma Malazia nia apoiu neebe la nakdoko ba ita-nia adezaun neebe besik ona.
Hametin Lasu Bilateral Diskusaun sira foka ba kria enkuadramentu estratejiku abranjente ida, habelar kooperasaun iha defeza, edukasaun, no saude, no aproveita oportunidade foun sira hanesan rota direta Batik Air nian hodi hasae koneksaun ekonomika no povu-ba-povu. Prezidente mos selebra Loron Nasional Malazia nian ba dala-68, hodi hametin lasu neebe metin entre nasaun rua nee.
Hametin Parseria Seguransa ho EUA Prezidente Ramos-Horta partisipa iha resepsaun ida iha ro-funu U.S.S. Cincinnati leten hodi simu ezersIsiu naval CARAT 2025, hodi defende parseria seguransa neebe dura no advoga ba prezensa neebe habelar husi Seabees Forsa Naval EUA nian, neebe nia gaba sira-nia kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasional.
Envolve-an ho Parseiru Global sira Prezidensia sai nuudar sentru ba atividade diplomatika, ho Prezidente Simu karta kredensial sira husi Embaixador foun sira Uniaun Europeia, Portugal, no Gresia nian.
Hasoru malu ho delegasaun nivel aas ida husi Asembleia Parlamentar Konjunta OACPS-UE hodi hametin parseria estratejika sira.
Selebra lasu neebe metin liutan ho Republika Popular Xina iha ninia aniversariu ba dala-76, hodi destaka Parseria Estratejika Abranjente ida neebe inklui apoiu vital ba setor saude no ligasaun ekonomika foun sira, hanesan Konsuladu ida iha futuru iha Changsha.
Selebra Loron Nasional Indonezia nian neebe hametin lasu istoriku no kultural sira. Simu Embaixador Olanda nian atu diskute apoiu ba integrasaun ASEAN no reafirma lasu istoriku sira iha selebrasaun Loron Independensia BrazIl nian ba dala-203.
Hasoru malu ho Koordenadora Rezidente ONU nian atu alina prioridade dezenvolvimentu nasional sira, liu-liu iha agrikultura no seluk tan.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Carme Ximenes
