BALIBO, STLTIMORLESTE.com – Sekretariu Estadu Komunikasaun Sosial (SEKOMS) ho assosiasaun Radio Komunidade Timor Leste (ARKTL) hamutuk 21 galao interkambiu ho jornalista Rediodifusaun, estudante no profesores liu husi treinamentu ba jestor no jornalista radio komunidade sira, atu utiliza media dijitalizasaun hodi halao live streaming, promove atividades komunidade sira iha area rural hodi partisipa iha prosesu dezenvolvimentu iha rai doben TL.
Tuir Sekretariu Estadu Komunikasaun (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes ba jornalista sira hafoin halao dialogu ho jerente nomos jornaista sira husi Radio komunidade hamutuk 21 iha TL, neebe halao iha Salaun Paroquia Santo Antonio Balibo, Postu Administrativu Balibo, Munisipiu Bobonaro, Kuarta (15/10/2025) katak, Radio Komunidade, harii ho objetivu atu radio sai ponte informasaun ba povu, tanba radio Komunidade nee importante ba povu. Ezemplu radio komunidade Baucau atu atende informasaun ba povu, promove povu ninia produtu sira, husu ba Radio Komunidade sira atu promove atividades iha area agrikultura, desportu.
“Radio Komunidade nee povu nian, tenke promove povu nia atividades iha kada munisipiu, Governu la interven atividades Radio Komunidade hanesan mos ho media konvensional sira, Governu Apoiu media sira maka. Ita hotu hatene katak, Jestaun Administrasaun finanseiru, jestor radio komunidade sira mak jere, tanba governu Apoiu Liu husi transferensia Publika, iha radio Komunidade husi Munisipiu. Iha munisipiu balun, radio komunidade balun sira nia atividades balun lalao ho diak,” dehan nia.
Nia haktuir Tan katak, governu Apoiu Osan Liu husi SECOMS, liu husi transferensia publikubona ba kada jestor radio komunidade hodi Sosa komputador no nesesidade seluk, tenke uza Osan nee ho Diak tanba kada Tinan Governu halo auditoria.
“Agora dadaun Ami halo hela Preparasaun hodi halo auditoria, tanba iha problema balun iha Radio Komunidade Aileu, Ainaro no Covalima, husu ba jestor radio komunidade sira atu halao serbisu ho profisaun, Hau husu ba jestor Sira atu jere Osan nee ho Diak. Oras nee Tama ona iha era Dijital, Hau husu ba Radio Komunidade 21, hotu-hotu halo atividades iha komunidade ho live streaming. Abansu teknolojia, tenke aselera hodi hatoo informasaun ho lalais,” afirma nia.
Agora ema idak-idak iha mundu uza telefone android, tanba nee tenke atende informasaun ho lalais no kualidade, katak iha isu ruma, tenke verifikasi no investiga lalais tanba Ita kompete ho media sosial.
“Ita Radio Komunidade tenke tama iha dijitalizasaun hodi atende informasaun ba povu ho lalais; tanba daudaun Artivisial Intelijensia (AI), maibe labele haluha share ba malu. Hanesan Jornalista tenke lee barak, rona barak no haree barak, labele haree deit ba aldeia, suku no nasaun, tenke debate asuntu saida maka rekolha iha komunidade nia leet. Juventude esperansa futuru nasaun nian, sei Ita la preparadu ita sei avansa ba oin, tanba nee husu ba jerente no jornalista radio komunidade, atu adapta abansu Teknolojia, bele kontaktu malu halo Komunikasaun Liu husi Teknolojia neebe iha. Hau Hein katak, interkambiu radio Komunidade bele Lao Diak Liu Tan, uza Teknolojia ho saudavel,” haktuir Expedito.
Nunee mos Prezidente Assosiasaun Radio Komunidade Timor Leste (RKTL), Prezario Ximenes dehan atividade interkambiu nee halao iha ambitu komemorasaun trajedia Balibo Five ba dala 50, Selebrasaun loron naional Liberdade Impresaun ba dala 3 tinan 2025.
Inisiativa interkambiu nee realiza, mai husi jestor radio Komunidade iha tinan kotuk, oinsa maka atu kria trataforma ida, bele halibur radio komunidade sira, atu shering informasaun no ideias inklui bele hatoo sira nia ba iha SEKOMS.
Iha oportunidade hanesan, Jose Francisco de fatima Efi, nuudar Jestor Radio Komunidade Antonio Lifau (RCAL), husu atu SEKOOMS kontinua apdate atividades Radio Komunidade sira, tanba dadauk nee RCAL hahu ona ho live streaming uza ekipamentu neebe diak, tanba hetan apoiu finansiamentu husi Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (PA-RAEOA) sesante liu hus apoiu sosiedade sivil, nunee ba oin, karik iha proposta husi radio komunidade sira, bele konsidera no tau matan ba fasilidades neebe sira presiza.
Iha interkambiu RKTL iha Balibo, Prezidente RKTL, Prezario Ximenes ho Manuel de Fatima nuudar Diretor Nasional Dezenvolve Media simu SEKOMS ho Tara tais maka kontinua ho halao dialogu ho Jerente no Jornalista Sira husi radio Komunidade 21 iha Balibo.
Jornalista: Joseph Koa
Editor: Joseph Koa







