BALIBO, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta iha serimonia enseramentu loron trajedia Balibo Five ba dala 50 no loron Liberdade Imprensa dehan, imprensa iha Timor Leste daudaun nee monu.
“Ita nia renking iha mundu imprensa sae, maibe monu iha razaun saida, ita tenke haree tanba saida mak monu fila fali, eventu neebe akontese, ema kbiit laek sira faan sasan iha luron, uza forsa konjunta, kaer fali jornalista neebe halo kobertura, lori ba interogatoriu, lo-loos polisia tuur nonok iha neeba jornalista sira ba intervista ita boot sira, ita boot sira halo saida, sei momentu neeba polisia la kaer jornalista karik, ida nee mak loos, tanba jornalista sira marka prezensa iha serimonia ofisial nomos eventu futebool, tanba nee ita nia renkin tun,” afirma PR Horta, iha serimonia enseramentu trajedia Balibo Five no loron Liberdade Imprensa iha Balibo, Kinta Kalan, (16/10/2025).
PR Horta espera Timor oan tenke apredende husi lisaun ida nee, husik jornalista sira halo serbisu ba, tanba buat neebe sira hakerek nee laos biblia, buat barak mak sala, laos jornalista sira iha TL deit ka iha rai laran deit, iha mundu nee PR konhese iha fatin hotu-hotu iha eropa neeba mos problema oi-oin, maibe diak liu TL tenke iha imprensa neebe livre, diak liu governu iha livre maske iha failhansu So la iha demokrasia.
“Ita iha Parlamentu neebe runggu rangga, duke parlamentu neebe konkorda malu, basa liman ba lider, ida nee maka ita nia demokrasia, hau orgulhu ba ida nee, orgulhu ba familia, orgulhu ba demokrasia nomos orgulhu ba ita nia estadu ida nee,” dehan Horta.
Tuir Prezidente da Republika, Jose Ramos Horta iha ninia deskursu enseramentu neebe halao iha kampu futebol Postu Administrativu Balibo, Kinta (16/10/2025) kalan dehan, Jornalista nain 5 neebe mate iha Balibo iha tinan 1975, selebra sira nia loron hodi fo ondra ba sira nia sakrifisiu.
Sira neebe mate iha Balibo, ita mos lahaluha jornalista Timor oan sira neebe durante tinan hirak nia laran iha tinan 24 nia laran, halo sakrifisiu boot, lakon sira nia vida, iha tinan 1999 ho jornalista balun husi Indonezia. Jornalista sira nee, husi Indonezia mos partisipa iha luta libertasaun nasional TL iha Indonezia neeba, barak loos, sira partisipa ba luta TL nia Independensia liu husi Informasaun hodi fahe ba mundu tomak.
“Ita tenke fo ondra ba sira. Ba povu Balibo, iha tinan 1975, hau iha nee, hamutuk ho jornalista sira, iha momentu neeba Balibo mamuk loos, laiha ema ida iha Vila laran, sira hotu-hotu halai ona, balun ba foho neeba hodi subar, Balibo sai hanesan primeiru Palku konflitu, funu tama iha Batugade, Bobonaro, Lebos, tama too Atabae neeba, ita nia povu hahu terus iha gera sivil hahu husi 1975,” dehan Horta.
Nia dehan, ho Konselhu Imprensa sira halo, ho apoi husi governu, ho ministru sira, Prezidente Konselhu Ministru mos marka prezensa iha nee, prokurador Jeral da Republika, Provedor Diretos Umanus no Justisa, ho testamunha husi orgaun estadu, hatudu komitmentu, ba liberdade imprensa iha rai laran.
Tuir obserbasaun STL, hafoin PR ensera loron trajedia Balibo Five ba dala 50 no loron liberdade Imprensa ba dala 3, kontinua fo kondekorasaun nomos tiru fugeti, inklui jantar hamutuk ho konviviu hamutuk.
Jornalista: Joseph Koa
Editor: Joseph Koa







