Horta: Parpol no Sosiedade Presiza Dialogu Hametin Dame

Prezidente Republika, Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, oras nee Timor Leste (TL) sai ona membru ASEAN, buat neebe importante mak dame, tanba nee partidu politiku (parpol) no sosiedade hotu presiza iha dialogu, nunee hametin dame iha rai laran.

Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee liu husi nia diskursu iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kuarta kalan (29/10/2025) husu parte hotu presiza iha dialogu, nunee bele hametin dame iha rai laran no hadook aan husi violensia oin-oin, liu liu mos violensia domestika.

Prezidente Republika hatete, hahu kedas iha tinan 2002 nasaun amigu sira ajuda kontribui ba estadu no halo buat ruma iha setor imfraestrutura edukasaun no dezenvolvimentu rai laran.

Kriteria tama ASEAN nee iha pilar tolu, ida mak ekonomia, ekonomia nee luan no karun tebes, buat barak tenke halo, sira halo apoiu setor ida nee maibe Timor mos tenke halo investimentu makaas.

“Bainhira ita koalia pilar ekonomia ASEAN nia, maibe ita tenke halo duni, tama ka la tama ita presiza estrada rural, ita tama ASEAN ka la tama ita presiza hospital, klinika, presiza bee moos, tenke hatun kiak iha rai laran, tenke hatun sub nutrisaun, nee ita nia obrigasaun ba povu no ba sosiedade no ba kosok oan sira, nee duni buat neebe ita halo laos deit tanba ASEAN, maibe ita tenke halo duni nuudar estadu,” dehan PR Horta.

Presiza kontinua servisu makaas, no agora tama ASEAN nee oportunidade diak liu tan, maibe mos responsablidade boot liu no hametin nafatin dame.

“Nafatin hametin dame no hametin dame iha rai laran, fo liman ba malu halo dialogu, partidu politiku sira no parlamentu halo dialogu, Bankada Governu no Bankada opozisaun halo dialogu, iha sosiedade no aldeia no suku sira ita hotu-hotu konttibui halo dialogu para hakmatek, dame laos deit laiha violensia entre partidu politiku, laiha violensia entre estadu lae, maibe violensia domestika nee mos laiha dame iha uma laran,” dehan PR Horta.

Prezidente Republika hatete, violensia domestika mos nee laiha dame iha uma laran, se mosu violensia ema neebe sai vitima iha uma laran mak inan no kosok oan sira.

“Rai ida nee labele iha violensia domestika iha uma no labele iha violensia kontra kosok oan sira, tenke sai modelu ida iha mundu, Timor Leste laiha violensia domestika no laiha violensia kontra kosok oan sira,” dehan PR Horta.

Iha biban nee, Prezidente Republika hatete, Timor Leste sai membru ASEAN nee tanba luta makaas husi Aman Luta nain Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ho nia sakrifisiu mak lori rai nee ba hetan ukun rasik aan no ohin loron lori Timor Leste sai membru ASEAN.

Jornalista: Emerenciana Pinto
Editor: Xisto Mendonça

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *