IJ Prinsipiu Individu iha Direitu, Oportunidade no Tratamentu Hanesan

Xefe Kasa Sivil Prezidensia Republika, Jesuina Maria Ferreira Gomes. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Igualdade Jeneru (IJ) hanesan prinsipiu neebe individu sira iha direitu, oportunidade no tratamentu hanesan entre feto no mane la haree ba seksu.

Kestaun nee hatoo husi Xefe Kaza Sivil Prezidensia Republika, Jesuina Maria Ferreira Gomes liu husi nia diskursu iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta (05/11/2025).

Nia hatete, koalia kona-ba igualdade jeneru nee koalia kona-ba direitu, oportunidade tratamentu neebe hanesan, laos haree ba seksu.

Nia dehan, importante tebes ba ema hotu-hotu neebe servisu iha palasiu ekipa, no ba nasaun neebe servi pratika igualdade jeneru no saude iha Prezidensia investe iha produtividade.

“Hau hahu hodi hanoin hikas garantia rua iha itania Konstituisaun Republika Demokratika TimorLeste Artigu 16 koalia konaba sidadaun hotuhotu hanesan iha lei nia oin, iha direitu hanesan no iha dever hanesan artigu 17 feto no mane iha direitu no obrigasaun hanesan iha vida familiar, kultural, sosial, ekonomika no politika nia dominiu hotuhotu,” dehan nia.

Nia hatutan, nunee mos iha artigu 57 (direitu ba saude) konstituisaun rekonese katak saude nuudar direitu ema hotu nian. Norma sira nee laos liafuan furak deit sira maka mandatu neebe bolu ema atu transforma pratika, atitude no politika ba realidade iha servisu fatin.

“Igualdade jeneru hanesan prinsipiu nebee individu sira iha direitu hanesan, opportunidade no tratamentu hanesan ba feto ho mane, la haree ba nia seksu, susesu neebe hanesan ba edukasaun, servisu no saude, servisu neebe hanesan, okupa pozisaun neebe hanesan, laiha diskriminasaun bazeia ba jeneru, no seluk tan,” katak nia.

Nia afirma, iha dadus konkretu neebe fo hanoin tansa idanee importante tanba Iha Timor Leste, besik 35% deit husi kargu sira iha funsaun publika neebe feto sira maka kaer (dadus husi tinan 2024).

Diretor Nasional Politika Igualdade Jeneru Husi SEI, Abilio Barreto hatete, asuntu igualdade jeneru sai hanesan asuntu politika nasional ida oinsa para promove Timor Leste.

Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Domingas Gomes

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *