DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidensia Republika (PR) inisia formal hodi lansa halo transaladasaun restu mortal Eroi Nasional Monsenhor Martinho da Costa Lopes.
Prezidensia Republika Timor-Leste nian inísia ona formalmente prosesu ida hodi halo trasladasaun ba restu mortal Monsenhor Martinho da Costa Lopes, figura sentral no lian-influensial ida iha nasaun nia luta ba independensia.
Pasu ofisial dahuluk foti ona iha loron-tersa bainhira asesor Nuno Horta hasoru-malu ho Bispu Leandro Maria Alves, Sekretariu-Jeral Konferensia Episkopal Timorense (CET), iha Baukau hodi aprezenta proposta Prezidensia nian no husu kolaborasaun husi Igreja.
Hodi konfirma objetivu husi enkontru nivel aas nee, Bispu Leandro esplika katak inisiativa nee mai diretamente husi Xefe Estadu.
“Enkontru ida nee hanesan informasaun no hanoin husi ita-nia Sua Eselensia Prezidente Republika neebe transmite liuhusi Nuno Horta, mai iha nee hodi husu mos ideia husi Amu Bispu sira. Nee duni, ba ideia ida-nee, hau hanoin buat ida neebe koalia kleur ona no ita-nia Prezidente Republika foti fali hanoin ida-nee,” dehan Bispu Leandro tuir komunikadu neebe STL asesu, husi media Prezidensia Republika, Kinta (13/11/2025).
Maske gabinete Prezidente nian lansa ona esforsu nee, pasu tuir mai agora depende ba Igreja Katolika. Bispu Leandro klarifika prosedimentu internal neebe presiza antes bele fo resposta ofisial.
“Hanesan Sekretariu-Jeral Konferensia Episkopal nian, hau sei transmite ba Bispu nain-rua kona-ba ideia ida-nee, hodi haree oinsa resposta Bispu sira-nian no sei hatoo fila-fali ba Sua Eselensia Prezidente Republika,” dehan Bispu Leandro, hodi indika katak asuntu nee sei deside hamutuk husi bispu sira rai-laran nian.
Monsenhor Lopes, neebe serbi nuudar Administrador Apostoliku Dili nian husi 1977 too 1983, nuudar kritíku ida ho aten-barani ba abuzu direitus umanus durante okupasaun Indonezia nian. Nia sai konesidu nuudar “lian ba sira neebe laiha lian” no mate iha ezíliu iha Lizboa, Portugal, iha loron 27 fulan-fevereiru 1991.
Inisiativa Prezidente nian nee ho objetivu atu lori hikas eroi nasional neebe selebre nee mai hakoi iha rai neebe nia defende. Nia restu mortal oras nee haloot hela iha Semiteriu Carnaxide, iha Portugal.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Carme Ximenes







