Kareta Multi Funsaun Labele ba Hae-Coni, Inan Gravida Tula ho Motor

Xefe Sentru Saude Baguia, Agostinho Guterres. (Foto: STL/Tomas Reis)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Kareta Multi Funsaun neebe destaka iha Sentru Saude Baguia labele ba tula pasiente iha Suku Hae-Coni, Postu Administrativu Baguia, Munisipiu Baukau, tanba kondisaun estrada aat, obrigadu inan gravida tula ho motor hafoin lori ba Sentru Saude Baguia.

Xefe Sentru Saude Baguia, Agostinho Guterres informa, preokupasaun neebe daudaun enfrenta mak Kareta Multi Funsaun neebe destaka Postu Saude Baguia ho kondisaun diak, maibe labele tula pasiente sira husi Suku Hae-Coni, Osso-Huna no Afaloikai neebe prezisa atendimentu emerjensia, tanba kondisaun estrada husi Postu Baguia ba Suku 3 refere kondisaun aat, nunee kareta multi funsaun labele too iha Suku 3 refere hodi tula pasiente neebe presiza.

Tanba nee bainhira komunidade sira neebe hetan moras no inan isin gravida sira parte familia balu husu apoiu ba karera iha Autoridade Postu Baguia no Polisia Eskuadra Postu Baguia hodi ba tula iha area refere hafoin lori ba Sentru Saude, enkuantu balu tula ho motor ba Sentru Saude Baguia hamutuk inan isin gravida nain 2 husi Suku Hae-Coni.

“Sura ho motorizada inan isin rua hau haree ho matan nain 2 sira neebe mai ho transporte publiku nee nain 3 ou nain 4 nee hau haree ho matan mak hau relata nee. Sira nee husi Suku Hae-Coni, sira sente kanotak moras ona entaun mai kedas antes ho motorizada no balu aluga kareta, tanba ita hatene kondisaun sira mos komprende katak saude iha sira nia liman rasik, entaun sira buka meius oinsa mak bele lori pasiente neebe presiza mai fasilidade,” Agostinho hateten ba jornalista STL iha Vila Nova Baukau, Segunda (17/11/2025).

Nia relata, husi pasiente hirak neebe tula ho motorizada husi Suku Hae-Coni inan isin gravida nain 2, enkuantu pasiente nain 3 kompostu husi asidente no balu moras grave parte familia aluga kareta publiku husi uma hafoin tula ba Sentru Saude no nain 1 nuudar Xefe Suku Afaloikai nia kaben neebe moras hetan apoiu tula husi kareta Polisia Eskuadra Postu Baguai.

Nia rekonhese, inan isin gravida sira neebe tula ho motorizada husi Suku Hae-Coni ba Sentru Saude Baguia nee fo impaktu ba inan no bebe, neebe tuir lo-loos kareta multi funsaun too iha Suku refere hodi tula pasiente sira, maibe haree mos kondisaun estrada aat, tanba nee kareta labele too iha Suku 3 refere hodi tula pasiente.

“Bainbain enkontru ASPA ita informa ona ita nia karera nee area sira hanesan nee entaun sira mos komprende ona, bainhira sira informa mai ita dehan karera nee labele disponivel sira ho meius rasik buka solusaun ho transporte rasik ami hein iha fasilidade saude,” Agostinho katak.

Xefe Sentru Saude Baguia nee argumentu, razaun kareta multi funsaun husi Sentru Saude Baguia labele ba tula pasiente iha Suku Hae-Coni, Osso-Huna no Afaloikai, antes nee informa ona ba Autoridade Suku sira liu husi reunian Asembleia Postu Administrativu, nunee komunidade sira iha ona kompresaun bainhira kondisaun moras grave ruma no ínan isin gravida sira presiza atu partu parte familia halo kontaktu liu husi telefone ba pesoal saude sira hein deit iha Sentru Saude hafoin familia tula pasiente ba Sentru Saude refere.

Maibe nia rekonhese, inan isin gravida no moras grave sira tuir lo-loos labele tula ho transporte refere, maibe tula ho kareta ambulansia no multi funsaun, nunee bainhira tuir dalan pasiente hanesan inan isin gravida sira atu tuur ahi, iha ona ekipamentus natoon hodi atende iha kareta laran.

Tanba nee atu hadia diak liu tan iha faze transporta pasiente husi Suku 3 refere ba Sentru Saude Baguia, nia parte hatoo ona pedidu ba Ministeriu Saude atu apoiu kareta multi funsaun neebe iha kualidade tuir kondisaun estrada ba Suku 3 refere.

“Ita presiza mak karera sira ho kondisaun nee rasik, por ezemplu karera sira neebe iha rotariu pozisaun para apoiu ita bele halo, tanba karera laiha rotariu labele apoiu ami halao servisu masimu,” nia realsa.

Iha fatin hanesan, Xefe Suku Hae-Coni, Luis Oliveira hateten, relasiona inan isin gravida husi Suku Hae-Coni ba Sentru Saude Baguia tula ho motor nee kuaze akontese beibeik, tanba razaun kondisaun kareta multi funsaun neebe destaka iha Sentru Saude Baguia kondisaun ladun estavel ba Suku refere, tanba kondisaun estrada aat.

“Ema neebe isin rua husi Suku Hae-Coni ba Sentru Saude Baguai tula ho motor nee beibeik ona, nia impaktu nee kondisaun estrada ida mos kondisaun kareta la diak,” Xefe Suku nee hateten.

Nia preokupa ho asuntu nee, tanba inan gravida sira mak tula ho motor husi Suku Hae-Coni ba Sentru Saude Baguia distansia dook no kondisaun estrada aat, nee fo impaktu ba inan gravida sira, tanba bele hetan problema iha dalan.

“Rekomenda ba Governu, primeiru hadia estrada, segundu tau kareta kondisaun diak parte area rurais neeba, tanba iha area rurais mak tau karera kondisaun la diak oinsa ba tula moras,” nia rekomenda.

Autoridade Suku Hae-Coni nee husu Ministeriu Saude atu destaka kareta kondisaun diak no foun iha Sentru Saude Baguia hodi nunee bele ajuda tula pasiente sira bainhira akontese iha Suku Hae-Coni, Osso-Huna no Afaloikai, tanba kondisaun estrada daudaun husi Postu Baguai ba Suku 3 refere kondisaun grave hodi difikulta kareta multi funsaun neebe destaka iha Baguia labele ba tula pasiente iha Suku 3 refere.

Aleinde nee mos husu Ministeriu Obras Publikas atu halo reabilitasaun estrada husi Postu Baguia ba suku 3 refere hodi fasilita komunidade sira nia movimentasaun ho transporte publiku no privadu bainhira iha nesesidade emerjensia.

Jornalista: Tomas Reis
Editor: Xisto Mendonça

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *