DILI, STLTIMORLESTE.com – Sidadaun hotu presiza utiliza Media Sosial Mesos (MedSos) ho diak, se uza sala bele lori impkatu negativu ba ema idak idak.
Kestaun nee hatoo husi Senior Manajer B2b Sales And Produktif husi Telkomcel, Samantha Abel ba STL iha Salaun DIT Kuarta (19/11/2025). Nia hatete, kona-ba utilizasaun media sosial nian bele fo vantajen barak, maibe utiliza ho didiak no tenke kuidadu.
“Hanesan ohin esplika husi orador premeiru neebe mensiona ona konaba risku sira bainhira halao atividade Online finanseiru ou atividade sira seluk neebe bele fo impkatu maibe bele utiliza didiak teknolozia buka imformasaun didiak aprende nunee hatene risku saida nunee buka hases no kuidadu nunee labele monu ba iha risku sira,” katak nia.
Iha biban nee nia husu ba iha estudante sira neebe aprende kona-ba mundu teknolojia, presiza aprende ho diak, sai bukae hodi bele utiliza media ho diak liu tan iha futuru. Bainhira utiliza media sosial sala fiar ema arbiru liu jogu online sira nee bele fo risku ba aan, se bainhira utiliza didiak bele fo referensia ruma hodi hasae kapasidade.
Nunee mos Diretora IQA Dosente no Peskizadora DIT, Tereza Belo hatete, ida Burla finanseira nee babain akontese tanba dala barak ema laiha koinesementu, tanba nee halo timor oan barak mos sai vitima barak ona.
“Timoroan mos sai vitima barak ona, tanba barak mak involve iha jogu online tanba ho espransa katak sira bele hetan osan lalais maibe ida nee moss ai hanesan skam neebe ema uza hodi aproveita hais Timor oan sira,” dehan nia.
Nia hatete, agora dadaun ema husi nasaun seluk fasil tebes tama iha Timor Leste liu husi rede mafia balu, azves sira halo promesa neebe latuir dalan.
Nia dehan, media sosial nee se bainhira uza ho responsablidade nia bele fo impkatu neebe pozitivu aumenta tan ema nia konesementu.
“Uza ho diak bele hau aumenta ita nia koinesementu, se ita uza mak ba liu buat ida negativu entau nia impkatu ba ita nia moris tempu naruk mos azvezes ladiak tanba dala barak balun azvezes LDR uza media, ema balu uza ID falsu subar husi ema seluk nia identidade depois haruka halo video neebe ladiak, kuandu tama ona ema seluk nia gaiola ema barak mai sai vitima, no tamba moe entau ema komesa hais sira se o lakohi o nia video sira nee viral chare ba ema seluk entau o tenke selu entau husi ida nee balun azvezes depresaun, balun bele hetan moras mental no balun hanoin ladiak bele hakotu sira nia moris,” dehan nia.
Ho ida nee nia husu joven Timoroan sira katak,atu uza media sosial ho diak tantu facebook, husi media sosial uza diak bele koinese mos nasaun seluk, no Tiktok mos diak se bainhira uza tuir dalan.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Carme Ximenes







