DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) hatun ona leitura desizaun kona-ba re-julgamentu kazu Zizelma Maria Fatima Verdial Gonsalves, neebe hetan soke husi arguidu inisial MSC, too ikus la konsege salva vida.
Prosesu refere antes nee iha desizaun anterior Tribunal Primeira Instansia aplika pena prizaun tinan 3, suspende tinan 4, no mos indemniza osan rihun US$ 5.
Maibe momentu neeba familia la konkorda, hamutuk ho Ministeriu Publiku no mos asistente hodi halo rekursu hasoru desizaun Tribunal Primeira Instansia ba iha Tribunal Rekursu (TR).
Nunee iha loron 26/06/2025 Tribunal Rekursu hasai desizaun ida, hodi notifika ba iha parte sira katak, ba prosesu ida nee TR deside hodi halo re-julgamentu fali. Tanba nee iha re-julgamentu Tribunal rona sasin nain rua, haree mos CCTV neebe oferese husi Loja Funan Buras, ikus mai deside ba iha desizaun.
Desizaun neebe Juiz prosesu Jose Gonsalves foti mak mantein ho desizaun anterior, hodi aplika pena prizaun tinan 3 no suspende tinan 4 ba arguidu.
Depois desizaun sai, aman husi Zizelma, Jaime Do Rego Gonsalves dehan, nia parte la konkorda desizaun Tribunal nian no sei la tur nonok.
“Desizaun la fo nia kastigu maibe Termu identidade rezidensia (tahanan rumah), hau sei la toba dukur nafatin, hau tenta atu ba fali Tribunal Rekursu atu husu fali oinsa prosesu nee, hau sei ba too iha Parlamentu Nasional, lei nee iha ka lae,” dehan Jaime ba jornalista sira iha Kaikoli, Segunda nee (24/11/2025).
Antes nee Ministeriu Publiku (MP) iha alegasaun ba kazu Zizelma Maria Fatima Verdial Gonsalves nia mate, husu Tribunal atu kondena arguidu ho inisial MSC.
Iha alegasaun nee Prokurador Rafael Gusmão deklara katak, arguidu hili direitu nonok. Maibe deklarasaun husi testamunha sira, husi autoridade Polisia Tranzitu nian katak, arguidu soke vitima iha zebra kros, no motor rasta vitima too ba iha fatin neebe vitima latan ba 8 metru.
MP deklara, sasin Nelia Maria da Roza Verdial De Araujo deklara, rona tarutu sai mai haree vitima latan hela, no sasin Domingos dos Reis Amaral de Souza mos deklara, iha kareta ida fo dalan vitima atu liu, maibe arguidu halai ho velosidade makaas ikus mai soke vitima, lori too ba iha hospital maibe la salva.
MP deklara, video CCTV neebe oferese husi Loja Funan Buras hatudu katak, arguidu halai ho velosidade makaas, hodi ikus mai soke vitima mate.
Tanba nee MP haree katak, maske arguidu hili direitu nonok, maibe bazeia ba deklarasaun husi Polisia Tránzitu nian no sasin nain rua nian, MP haree katak provadu arguidu komete krime neebe MP akuza ba.
Tanba nee MP la iha duvidas, no haree katak aktu arguidu nian primeiru konduz motor la ho kuidadu, segundu arguidu ultrapasa kareta hodi soke vitima, terseiru motor neebe arguidu uza xapa matrikula motor seluk nian. Tanba nee MP husu Tribunal atu kondena arguidu pena unika prizaun tinan 5.
Enkuantu iha alegasaun nee, Asistente Eustaquio Guterres deklara katak, arguidu hanesan foin sae ida konduz motor la ho kuidadu. No arguidu soke tiha vitima mate, iha sala julgamentu arguidu hili direitu nonok, no arguidu la deklara arependementu.
Asistente deklara, arguidu soke tiha vitima depois arguidu halai, autoridade seguransa mak kaer fali arguidu, no arguidu soke vitima iha kedan zebra kros.
Tanba nee, asistente husu Tribunal atu kondena arguidu pena prizaun tinan 6. Kona-ba indemnizasaun asistente koalia ona ho familia sira, maibe familia sira la aseita, tanba nee husu Tribunal mak tetu.
Enkuantu defeza arguidu nian, Americo iha alegasaun deklara katak, la iha opozisaun kona-ba alegasaun husi Ministeriu Publiku no asistente nian. Maibe defeza husu Tribunal atu haree deklarasaun sira hotu husi inisiu kedan hodi bele tetu no foti desizaun.
Antes nee iha sala julgamentu arguidu hili direitu nonok, tanba nee Tribunal rona sasin nain rua.
Sasin Nelia Maria da Roza Verdial De Araujo deklara katak, relasaun ho vitima hanesan nia prima rasik no sasin hela iha Delta 3, momentu neeba vitima ba iha sasin sira nia uma Delta 3 sei konversa ho sasin nia inan no aman, depois vitima mos fila fali ba iha vitima nia uma iha Delta 2.
Sasin deklara, kona-ba prosesu soke vitima sasin la iha konhesimentu, maibe sasin rona deit tarutu no halai sai ba haree vitima latan hela iha estrada.
Sasin deklara momentu neeba vitima sai husi sasin sira nia uma lao la too minutu ida, derepente sasin rona tarutu sasin halai sai mai haree vitima latan hela iha estrada ho kondisaun toba taka rabat ba rai.
Sasin deklara, sasin hamriik no bolu dehan Zezilma maibe vitima la hatan, no sasin haree ema barak komesa mai haree no raan sai barak husi vitima nia ulun ho trauma sasin halai ba hasai vitima nia telefone atu kontaktu, maibe sasin haree kareta ida para hela iha fatin neeba, sasin mos husu ajuda hodi tula vitima lori ba hospital Sentru Saude Komoro no ikus mai lori too ba iha HNGV la konsege salva vida.
Sasin deklara, vitima ultrapasa duni zebra kros, maibe sasin haree tuir video neebe iha, sasin la haree diretamente, no sasin ba foti vitima nia telefone sasin haree vitima la book aan ona, kona-ba arguidu sasin la haree, maibe sasin haree motor ida monu duni iha fatin akontesimentu.
Tuir sasin, iha vitima nia maun Zibo Verdial no vitima nia primu Niquito Verdial mak tula vitima ba kareta, hodi lori ba iha Hospital.
Sasin deklara, momentu vitima tula tiha ba kareta hodi lori ba hospital sasin mos la konsege ba hamutuk ho kareta neebe tula vitima, tanba sasin hatais hela ropa uma nian, depois sasin fila tiha ba uma troka tiha ropa no kontaktu ba vitima nia maun sira katak vitima evakua ba iha HNGV. Tanba nee sasin mos ba uluk iha HNGV hodi hein, banhira ambulansia lori vitima tama ba, sasin tuir ba haree doutor sira halo hela tratamentu ba vitima maibe sasin la iha forsa hodi haree, no sasin sai mai hein tiha iha liur no liu tiha minutu balu sasin rona dehan vitima iis la iha ona.
Tribunal konfirma kona-ba primeiru sasin rona tarutu halai sai mai ba kaer vitima nia isin ka lae, sasin deklara sasin ho trauma tanba nee la kaer ba vitima nia isin maibe foti deit telefone.
Aleinde nee, Tribunal mos konfirma kona-ba kareta neebe tula vitima lori ba iha Hospital sasin deklara katak, la hatene kareta nee mai husi neebe, kareta nee se para antes ona ka para depois de vitima monu, ka kareta nee sosa sasan iha Loja Funan Buras, ida nee sasin la hatene, sasin haree mak kareta nee para hela iha estrada ninin hodi husu ajuda tula Zizelma lori ba Hospital.
No sasin Domingos dos Reis Amaral de Souza deklara katak, momentu neeba sasin tur hela iha toto bola nia oin, sasin haree vitima atravesa mai sorin, no iha kareta ida halai mai fo lampu no para tiha, derepente motor ida mai husi kotuk halai makaas hodi soke vitima.
Sasin deklara, haree tiha vitima monu, sasin mos trauma hodi halai tama ba laran, no fo hatene ba ema sira neebe mak iha toto bola laran.
Ikus liu Tribunal mos haree CCTV neebe oferese husi loja Funan Buras hatudu katak, arguidu halai ho velosidade makaas mak ikus mai soke vitima.
Prosesu nee prezinde husi Juiz Jose Gonsalves, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Rafael Gusmao no asistente Eustaquio Guterres, no arguidu hetan asistensia legal husi Advogadu Privadu Americo.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editor: Xisto Mendonça







