DILI, STLTIMORLESTE.com – Padre Joel Casimiro Pinto husu foinsae sira uza teknolojia tuir valor etika moral, laos uza hodi trata malu.
Nia dehan, husu ba foinsae sira atu uza teknolozia ho diak, tuir valor etika moral laos uza hodi insulta malu iha publiku. Preokupasaun nee mosu iha sosiedade, maibe mos tenke atu rejolve minimal hetan nia solusaun ruma iha tempu ida-nee liu husi seminar sira, liu-liu ho buat AI.
“AI nee ita-boot sira haree ema bele halo ema seluk nia imajen, bele koloka tiha iha fatin seluk nia bele kanta, nia bele koalia, nia bele halo diskursu, maibe nee rezultadu husi AI. AI nee laos sai fiksi ida iha teknolojia maibe realidade agora okupa ita-nia moris, tanba nee oinsa atu bele hasoru AI nee presiza edukasaun, literasia ba teknolojia, literasia ba mundu dijital nee,” dehan Padre Joel Casimiro Pinto ba jornalista iha UCT Balide, Tersa (25/11/2025).
Iha biban nee Padre husu ba foinsae Timor oan hotu nafatin ho maturidade no etika hodi utiliza mundu teknolozia ho diak, labele uza media hodi insulta lider sira ka tolok malu, ida nee ladun hatudu etika neebe diak iha publiku.
“Agora atu aprezenta mos ba foin-sae sira katak, teknolojia tenke uza ho diak, uza teknolojia mos tenke tuir nia valor etiku moral sira. Ita uza nee laos hodi fack news, halo defamasaun, halo kampana metan sira hodi hatete aat ema ka hodi tolok ema nee laloos. Nee signifika katak ita la prudente iha ita-nia maneira sira, ita la matenek atu kontrola ita-nia uzu de teknolojia ida-nee,” dehan Padre.
Oras nee dadaun ema utiliza mundu teknolozia liu husi facebook, tiktok, youtube hodi hatoo informasaun falsu, no balun utiliza hodi trata malu, no trata lider sira iha publiku ida nee atitude neebe ladiak, maibe utiliza mundu teknolozia nee hodi aprende buat foun ruma, hodi hasae koinesementu, nunee bele prepara aan iha futuru sai ema neebe diak hodi lori rai nee ba oin ho prospero.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editora: Domingas Gomes
