TL Asumi Prezidensia CPLP Rezolve Problema iha Guine Bissau

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão. (Foto: Media PM)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Nasaun membru Komunidade Koalia Lian Portugés (CPLP – sigla portugés) husu Timor Leste asumi Prezidensia CPLP tinan 2026-2027, hodi bele rezolve problema neebe Guine Bissau hasoru.

Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kinta (12/02/2026) hatete, Governu liu husi Konselhu Ministru delibera hodi aprova tema Konsolidasaun Estadu Direitu Demokratiku- Dezafius ba CPLP” ba Prezidensia pro tempore organizasaun internasional luzofona, neebe Timor Leste sei asume iha períodu tinan 2026-2027.

Primeiru Ministru dehan, problema boot iha Guine Bissau iha Golpe estadu, eleisaun iha tinan kotuk prejudiku estadu buat sira nee hotu husi Afrika buka ajuda maibe la konsege, tanba nee mak Guine Bissau mak asume Prezidensia CPLP, depois CPLP hasai tiha entrega fali ba Timor Leste.

“Lo-loos tinan mai nee mak bele, maibe agora ita kaer tinan ida ho balun, ho ida nee CPLP husu haruka komisaun ida ba atu ajuda ita nia maluk sira iha Guine Bissau hodi rezolve tiha problema politika iha neeba,” dehan PM Xanana.

PM dehan, Guine Bissau kaer Prezidensia CPLP nia, Guine Bissau hasai tema ida lahun la dikin maibe agora Timor Leste mak kaer Prezidensia ba 2027, tanba nee horiseik (11/02/2026) Governu liu husi Konselhu Ministru diskute sai tema foun ida tanba Guine Bissau iha problema golpe militar, Golpe estadu.

“Ita hotu lembra katak 2014 depois 40 anos ukun aan ita 12 anos ita ba ajuda sira monta sistema tomak kona-ba CNE, kona-ba STAE, buat sira nee hotu hodi sira bele halao primeiru eleisaun demokratika iha Guine Bissau, mais depois ida nee hanoin fila fali.

Agora ho Golpe Militar, Golpe Estadu, la temi estadu frazil maibe temi estadu Failadu, nunee mos iha Moçambique mos iha problema politiku iha problema nia laran, nomos iha Angola mos problema.

“Guine Bissau iha nia Prezidensia ba CPLP sira nia tema CPLP soberania no alimentar, tanba ita haree ba rai sira CPLP nia laran nee mak ita nia tema mak konsolida Estadu de Direitu Demokratiku, asuntu ida nee sai dezafiu boot ba CPLP hodi hatudu katak los, omi hotu lembra hatene ita fundador ba G7+ neebe haree ba estadu Frazes agora Guine Bissau sai estadu failadu iha konflitu nia laran ou sai ona husi konflitu ita ajuda hanoin ona, ita bele kontente tanba rai barak iha Afrika neeba muda ona sistema ba demokrasia,” katak PM Xanana.

Nia hatete, Timor nia dever mos atu ajuda Guine Bissau hodi lori ba dalan demokrasia no dalan direitu humanus.

Aleinde nee Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas halo aprezentasaun kona-ba planu programatiku no orsamental ba Prezidensia pro tempore (ho tempu determinadu) Komunidade Nasaun Lian Portuges (CPLP) neebe Timor Leste asumi ba períodu 2026-2027.

Informasaun neebe aprezenta kona-ba enkontru ministerial lubun ida, enkontru tekniku, inisiativa setorial no atividades institusional neebe prevee ona, inklui asaun komemorativa aniversariu CPLP ba dala-30, neebe halao iha loron 17 fulan Julhu, nunee mos ninia enkuadramentu kalendariu, fatin no parametru kona-ba finansiamentu.

Ikus liu, Konselhu Ministrus delibera hodi aprova tema Konsolidasaun Estadu Direitu Demokratiku- Dezafius ba CPLP” ba Prezidensia pro tempore organizasaun internasional luzófona, neebe Timor Leste sei asume iha períodu tinan 2026-2027.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *