DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Administrasaun Conselho Combatente Libertasaun Nasional (PACCLN), Vidal de Jesus “Riak Leman” louva Komando Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) neebe konsege deteta no prende osan falsu sira neebe lori husi ema iresponsabel sira.
“Hau atu louba ita nia polisia sira konsege deteta ezistensia osan falsu hirak nee depois hola medida aprensaun, kuandu ita rona informasaun nee fo sai husi media katak osan falsu neebe polisia sira prende nee nia valor kuaze milaun 4, nee signifika osan barak tebes,” dehan Prezidente ACCLN nee ba STL iha nia knar fatin, CCLN, Kinta, (16/4/2026).
Nia hatete se osan falsu nee mak la prende no sirkula iha komunidade nia leet, sofre konsikuensia makas nee mak povu kiik sira neebe laiha konhesimentu konaba osan, povu hanoin katak nee osan real, sira lori tiha sira sasan ruma hodi hetan osan nee, mas kuandu sira lori fali osan nee ba sosa sasan iha loja, ema la simu tanba osan falsu.
Riak Leman dehan esperensia iha fulan hirak liuba bainhira mosu buatu katak osan 200 sentavus nee ema falsifika, osan nee laiha tiha valor, tanba bainhira komunidade sira lori osan 200 sentavus nee ba sosa sasan, loja nain sira la simu, tanba deskonfia osan falsu.
Prezidente ACCLN nee praokupa ho osan falsu neebe komesa mosu iha rai laran, no kestiona tanba sa depois ukun an osan falsu nee mosu bar barak iha nasaun nee hodi prejudika povu.
“Agora sa medidas mak parte justisa sei foti ema sira lori osan falsu, nee situasaun ida ladiak, Timor Leste iha tiha ona osan dolar, depois halo tan fali osan falsu ida hodi bosok povu,” suspira Riak Leman.
Nia hatete ema matenek sira konhese osan falsu, mas povu neebe la hatene lee no hakerek hanoin osan nee diak hela, mas depois simu tiha, atu ba sosa sasan ruma, iha loja, ema lasimu, sira foin konsente ho osan neebe sira iha katak nee falsu.
Prezidente ACCLN nee husu autoridade Polisia Nasional Timor Leste no FALINTIL-Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL) atu tau matan ba problema osan falsu iha rai laran, no buka tuir se mak halo osan falsu hodi halo povu rai nee sente la hakmatek.
“Tanba nee mak kuandu polisia kaer toman ema sira halo osan falsu nee tenke aplika medida sansaun ba sira, se lae ema kriminozu sira mai halo buat oin oin hodi prejudika ita nia povu,” sujere Riak Leman.
Antes nee Komandante Polisia Nasional Timor Leste (PNTL), Komisariu Asistente Afonso dos Santos oriente ona komando PNTL iha teritoriu tomak buka tuir osan falsu neebe sirkula iha rai laran, tanba Polisia la tolera osan falsu sirkula iha rai laran.
“Hau hanesan komandan la tolera osan falsu, iha rai laran, bainhira hetan sei kaptura hodi prosesu tuir lei,” dehan Afonso.
Enkuantu chineza ida liuhusi media sosial esplika katak osan neebe polisia sira prende nee osan falsu, iha osan nota nee dehan nee copya, no osan nee laos atu uza ba sosa sasan, maibe nee tuir kultura china nian uza hodi sunu ba matebian sira.
(god)
