Beredu’u Husu Xanana, Taur, Lu-Olo Hamutuk Dezenvolve Timor

Veteranus 24 Anos, Fernando "Beredu'u" Gusmão. (Foto: STL/Tomas Reis)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Veteranus 24 Fernando “Beredu’u” Gusmão husu atual Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, Taur Matan Ruak no Francisco Guterres Lu-Olo atu hamutuk dezenvolve Timor Leste sai diak liu tan hanesan nasaun seluk, tanba Timor atu selebra ona nia loron restaurasaun independesia ba dala 24, maibe dezenvolvimentu sei lao neineik.

Beredu’u katak, loron 20 Maiu tinan nee, Timor-Leste sei selebra no festeza ba 24 relasiona restaurante indepedensia, maibe progresu dezenvolvimentu ba infraestrutura bazika, estrada, bee moos, setor saude, turizmu no edukasaun lao seidauk efetivu, tanba kestaun diverzensia politika neebe makaas eziste iha Timor liu liu lidere rezistensia sira neebe hatudu iha publiku seidauk hamutuk.

“Ita nia lideransa sira nee la lao hamutuk duni, tanba kestaun partidu, ida sae ba lakohi apoiu malu ida idak halo ninia, hanesan agora CNRT ukun PLP Fretilin la apoiu CNRT entaun ida nee mak hanesan nee,” Beredu’u hateten ba STL iha nia rezidensia Vila Nova Baukau, Kuarta (13/05/2026)

Tuir veteranus nee katak, loloos entre lideres sira hanesan Kay Rala Xanana Gusmão, Taur Matan Ruak no Francisco Guterres Lu-Olo tenke hamutuk, tanba uluk tinan 24 iha ai laran luta ba objetivu ida, mak hakarak kore invazaun Indonezia husi Timor hakarak ukun rasik aan, nunee bele hadia povu nia moris.

Finalmente rezultadu luta naruk nian lideransa hirak nee hamutuk ho lideransa sira seluk konsege atinji mehi nee, maibe tempu neebe atu hadia povu nia moris no dezenvolve nasaun falha, tanba realidade hatudu Kay Rala Xanana Gusmão iha nia partidu rasik, Taur Matan Ruak iha nia partidu rasik Francisco Guterres Lu-Olo matein iha Fretilin, iha neebe la kopera iha partidu CNRT nia ukun atual lideradu husi Kay Rala Xanana Gusmão.

“Aban bainruak sira nee ida ukun fali CNRT mos taka matan ona lao diak ga lae nia la preokupa ona,” Beredu’u komenta

Nia katak, bainhira partidu ida neebe lideradu husi lideransa rezistensia ida mak nia maluk rezistensia husi partidu seluk la koopera rezulta povu mak sei terus ba infraestrutura bazika no seluk tan, tanba la lao ho diak.

Nunee husu lideransa rezistensia sira tempu ona restaurasaun independensia ba dala 24 tenke hanoin hikas ba istoria pasadu tinan 24 nian, lolo liman ba malu tau hanoin hamutuk hadia nasaun no Povu nia moris.

“Ita nia lideransa neebe prezisa atu hamutuk nee mak primeiru Xanana, segundu Lu-Olo, terseiru Taur Matan Ruak ho sira rai liur nian Ramos Horta ho Mari sira nee tenke hamutuk, mais loloos sira nain tolu iha rai laran nee mak hamutuk uluk, mak sira rai liur nee la hamutuk hakarak halo saida karik halo ba,” Beredu’u mensiona

Veteranus nee katak, save importante atu Timor lao diak liu tan mak, Xanana, Taur no Lu-Olo tenke hamutuk, tanba sira nain tolu nee mak hamutuk liu ho lideransa sira seluk neebe lakon vida ba rai Timor terus ho povu durante tinan naruk, tanba durante tinan 24 aat nasaun Timor nia dezenvolvimentu sei lao lentu, fukun iha deit sira nain tolu nia liman.

Iha sorin seluk, atual Sekretariu Jeral CMCLN Baukau Roberto Carlos da Costa “Laran Tarido” hateten, loron 20 Maiu nee Timor-Leste restaura ona nia independensia ba dala 24, Governu prezisa institusionaliza Governante hotu hotu tau ema iha instituisaun estadu tenke tuir profesionalidade estudu no Governasaun ida atu lao diak tenke hatuur ema neebe ho espiritu nasionalizmu no patriotizmu tuir prinsipiu saudozu no luta nain sira neebe luta ona ba Timor iha tempu difisil liu ba, tanba nee labele haree ba difirensia politika, maibe haree husi sentidu estadu iha Governasaun nia laran.

“Hau fiar katak durante nee iha ema barak tanba deit interese pesoal, grupu oin oin neebe sira lao seidauk tuir duni regras governasaun,” katak Roberto Carlos da Costa “Laran Tarido”

Nia mos hateten, Timor-Leste sei restaura ona nia independensia ba dala 24 iha loron 20 Maiu nee, maibe sei iha interese pesoal no grupo nee laos tanba husi view publiku neebe haree lideransa nasional sira la hamutuk, maibe nee kestaun pesoal neebe foti dezisaun iha instituisaun.

Tanba lideransa nasional sira iha nasaun neebe deit mezmu programa la hanesan, maibe sira nia objetivu ida deit mak hakarak liberta povu no nasaun, tanba nee jerente iha kada instituisaun estadu mak tenke iha prinsipiu fundamentu katak.

“Hau mai atu servi laos atu ukun, ida nee mak ami veteranu nia haree iha restaurasaun independensia nee buka, restaura fali prinsipiu atu ita hotu lao dezenvolvimentu nee ema hotu tama iha laran,” Roberto komenta

Nia rekonhese, durante tinan 24 mezmu dezenvolvimentu infraestrutura bazika sira iha territoriu nasional hahu mudansa kompara antes Timor seidauk restaura aan, maibe sei lao neineik, tanba sei konsentra deit iha Nasional no Munisipiu enkuantu Suku barak komunidade sei halerik ba infraestrutura bazika hanesan estrada bee mos mo eletrisidade, maibe husi Governu ida ba Governu seluk sei responde.

Nia mos husu, restaurasaun independensia ba dala 24 nee mos prezisa hakotu ona birokasia servisu sira iha edifisiu publiku, nunee bele hafasil sidadaun sira prezisa trata dokumentus sira bele fasil liu tan, tanba servisu barak sei sentraliza iha nasional.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *