DILI, STLTIMORLESTE.com – Realidade neebe manifestu iha Timor Leste hatudu kontraditoria dezenvolvimentu nian neebe hanehan povu. Iha kapital Díli, lian loder nian sai hanesan orkestra kroat neebe harahun hela fatin no dignidade komunidade nian ho razaun alargamentu estrada. Maibe iha fali area rural (Foho), povu kontinua haris inundasaun tinan tinan, tanba governu foku liu ba projetu haluan estrada iha sidade, hodi haluha tiha infaestrutura bazika neebe tenke salva povu nia moris husi dezastera naturais.
Nee laos deit dezenvolvimentu, maibe nee nuudar injustisa spesial neebe nakloke iha povu oin. Oinsa bele gasta milhaun ba milhaun ba infraestrutura provzoriu neebe lalais deit atu estraga no degradu fali bainhira udan mai, maibe husik povu iha foho moris izolamentu no tauk bainhira bee sae. Nunee mos loder neebe gusur povu nia uma iha Díli hatudu katak, Governu prioritiza liu infraestrutura sidade nian duke seguransa umanu no direitu povu nian ba hela fatin neebe dignu.
Bainhira Governu kontinua uza deit kbiit makas hodi duni povu, maibe kbiit laek hodi hadia kualidade obra no drainajen iha area rural, dezenvolvimentu nee sei sai deit nuudar dezastera ida neebe legaliza. Povu la presiza deit estrada luan hodi haree loder, maibe povu presiza mos moris livre husi inundasaun no tauk husi asaun gusur neebe laiha sentidu umanu.
Akademista UNTL, Marcos da Silva Soares konsideira katak, maski Estadu iha direitu atu foti fali ninia rai, maibe tenke kria realokasaun dignu.” Ita labele kria deit sidade neebe furak iha matan, maibe realidade iha laran povu sai fali refujiadu iha sira nia rai rasik,” dehan Marcos ba STL, Kinta (14/05/2926).
Tuir nia Governu presiza prepara uluk kondisaun bazika hanesan bee moos no naroman iha fatin foun, antes duni povu iha sira nia hela fatin.
Aleinde nee udan boot foin tun lalais nee rezulta inundasaun no rai monu iha area rural, hodi halo estrada prinsipal sira aat no hamate asesu ba transporte sira iha foho. Kondisaun nee obriga povu moris iha izolamentu laran tanba asesu ba sidade labele lao.
“Situasaun nee grave tebes tanba laos deit kona-ba ekonomia, maibe mos saude.Se iha ema moras ruma ambulansia labele tama ba foti pasiente, tanba estrada kotu no nakonu ho rai monu,”dehan nia.
Enkuantu iha media sosial Facebook (FB), espalha foto no vidio barak neebe hatudu imajen tristeza kona-ba, bee sae hodi kobre hela fatin, rai monu neebe taka dalan no ponte sira neebe tohar iha area rural. Iha tempu hanesan vidio ho imajen sira neebe espalha mos hatudu asaun husi Governu liu husi Sekretariu Estadu Asuntu Toponima no Organizasun Urbana (SEATOU), neebe uza loder hodi gusur ka harahun povu kiik nia hela fatin iha sidade laran, neebe kria reasaun oin oin husi netizen sira.
(car)






