XGPA-RAEOA: Dala barak feto Sai Vitima ba HIV-SIDA

Foto: STL/Joseph Koa

AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Xefe Gabinete Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (PA-RAEOA), João Bank dehan, dala barak feto mak sai vitima bá moras HIV-SIDA, tanba hetan presaun husi nia parseiru.

Informasaun nee levanta husi Xefe Gabinete Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (XGPA-RAEOA, Joao Bano Suni ba STL iha serimonia workshop neebe organiza husi Governu Timor Leste liu husi Ministeriu Saude husi Institutu Nasional Kombate Virus HIV-SIDA ba Membru Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) no FALINTIL Forsa Defesa Timor Leste (F-FDTL) iha Salaun Konvensoens 1 de Maio Palaban, Suku Costa, Postu Administrativu Pantemakassar Rejiaun Admininstrativa Espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA), Kinta (14/05/2026).

“Hau haree, Joven feto barak liu sai vitima ba HIV-SIDA tanba, feto maa barak liu monu ba ema nia infloensia, monu ba lasu no sira la iha kbiit atu defende aan, entermus de konhesimentu argumentu atu hasoru tanba sira la iha kapasidade Ekonomia no seluk-seluk tan, tanba nee ruma sira monu ba serbisu trafiku umanu,” dehan nia.

Tanba nee, agradese ba Governu Timor Leste liu husi Prezidente Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA neebe mai Oecusse hodi fahe informasaun kona ba virus ida nee atu idak-idak prevene aan.

Iha biban nee, Prezidente Institutu Nasional Kombate Virus HIV-Sida, Daniel Marsal dehan, dadaun nee Governu sentral Hamutuk ho Autoridade RAEOA, halo kombate ba dalan-dalan sira neebe ema fasilita halo atividades Seksu Livre.

“Maioria ema neebe maka kona moras HIV-SIDA nee, liu husi Sex livre, tanba nee maka ita agradese ba Autoridade RAEOA neebe fasilita no apoiiu teb-tebes, tanba problema HIV-SIDA sida nee laos problema ema nian, maibe problema Oecusse nian. Koalia kona ba sex nee, la iha ema ida mak iha poder atu regula ninia emosaun seksual nee, ema hotu-hotu dezeju seksual nee normal, maibe ema barak mak la hatene kontrola aan, hodi moris hamutuk ho ema seluk, kontinua ba moris fali ho ema seluk, ida nee risku teb-tebes,” dehan nia.

Nia haktuir tan katak, iha Timor Leste fatin lokalizasaun seksual nee la iha, maibe fatin lokalizasaun neebe haksumik iha komunidade nia leet nee kontinua buras iha Timor, no fatin sira neebe halo pratika seksual nee mak kontinua buras hodi expanda sai barak liu tan ba moras HIV-SIDA, tanba nee too ohin loron susar atu kontrola.

“Ita koalia kona ba Sex nee normal, la iha ema ida moris iha mundu nee la halo seksual, naonser ema sira neebe maromak bolu hodi serbii maromak iha uma kreda, maibe maioria ema moris husi vida Sexual, maibe tenke jere emosaun seksual nee ho loos, tanba ida nee risku hodi aumenta moras HIV-SIDA kontinua boot ba bebeik, aban bain rua sei fo prezuizu ba aan rasik nomos estadu tanba ate ohin loron sedauk iha aimoruk ba moras HIV-SIDA nee,” aforma Prezidente Institutu Nasional kombate moras HIV-SIDA, Daniel Marcal.

(jos)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *