DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu liu husi Autoridade Protesaun Sivil (APC) hahu prepara mekanizmu hasoru bailoron ka El-Nino neebe sei fo impaktu ba populasaun iha Timor Leste (TL).
Secretario Estado Proteção Civil (SEPC), Domingos Mariano Reis esplika, Direção Nacional de Meteorologia e Geofísica(DNMG) anunsia ona semana tolu ba kotuk katak TL sei hetan impaktu husi bailoron naruk ka El-nino.
“Ita sei prepara ida mak asistensia humanitaria, horiseik ami enkontru hau husu ona sira, TL agora impaktu husi El-Nino sei fo impaktu ba populasaun purvolta 60% too 80% husi total populasaun 1.3 milhões, entaun nee risku boot,” hatete Secretario Estado Proteção Civil (SEPC), Domingos Mariano Reis ba jornalista sira iha salaun Suai Room, Timor Plaza, Kuarta (01/07/2026).
Nia esplika, hetan ona diskusaun ho Presidente Republika Jose Ramos Horta no husu saida APC halo atu resposta El-Nino iha TL.
“Primeiru ita enkontru linha ministerial no ita enkontru ho linha parserial, depois ita alerta no konferensia ba publiku katak, TL primeiru konserva ahi han, segundu konserva bee, medida protesaun sira seluk hanesan labele sunu rai arbiru, labele tesi ahi arbiru, ita orienta ona ba Autoridade Munisipiu 13,” nia deklara.
Nia hatutan, ekipa idak-idak sei halo identifika ba bee matan neebe la maran wainhira tempu bailoron, “Atu ita identifika rekursu bee, karik bailoron naruk saida mak ita bele halo, sei beiloron naruk ita atu mubiliza bee mai iha fatin nee ita identifika,” nia koalia.
Iha fatin ketak, Akademista Universidade Nasional Timor Lorosae (UNTL), Julio da Silva informa, TL sei hasoru bailoron naruk ka El-Nino, husu ba governu atu responde emerjensia hodi tulun ba populasaun neebe hasoru El-Nino.
“Ita sempre hasoru bailoron naruk, maibe ita fiar katak Governu iha planu neebe diak ba nia populasaun atu labele hamlaha mate no asegura mos bee matan sira, tanba bee kuandu laiha ita bele mate nomos ba animal sira bele mate hotu wainhira bee laiha no dut laiha, oinsa ho ita ema neebe presiza bee no ahi han,” nia afirma.
Entretantu dadus neebe STL asesu katak, TL iha ona armazen iha Munisipiu Baucau neebe sufisiente para resposta ba parte Leste nian no iha mos Maliana iha kompanhia balun neebe iha armazen bele aluga, tanba nee APC prontu hodi atende ba bailoron naruk ka El-Nino iha TL.
(jen)







