AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Diretor Institutu Apoiu Dezenvolvimentu Emprezarial (IADE) iha Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA), Ermundu de Jesus Perreira ho ekipa apresia tebes ho empreza Neopmese Kutete neebe susesu hakiak ikan Nila, hetan apoiu husi programa Fasilidade Inkubator Negosiu (FIN) ho fundus US$ 2000, konsege konstrui kolam beton hamutuk 3 ho semi modernu, iha mos kolam 4 mak sei iha prosesu konstrusaun no daudaun faan ona ikan nila ba konsumedores sira.
“Ohin ami husi ekipa IADE hakat mai iha Suku Kutete ho objetivu atu halo observa no halo akompanhamentu ba ita nia benefisiariu husi programa FIN, Empreza Neopmese lidera husi Domingos Quebo, ekipta tekniku sira mai halo monitorizasaun ba ninia atividades empreza neebe maka durante nee nia halo,” Dehan Diretor IADE iha RAEOA iha Bairru Fonam, Aldeia Kutete, Suku Kutete, Postu Administrativu Pantemakassar RAEOA, Kuarta (08/07/2026).
Nia dehan, ekipa IADE mai hamutuk iha nee, atu monitoriza ninia progresu husi ninia atividades hakiak ikan nila neebe nia halo iha Kutete, tanba nee maka ohin IADE mai halo akompanhiamentu ba ninia relatoriu sira, fundus neebe maka nia hetan mai husi governu, tanba nee IADE iha obrigasaun atu mai haree no akompanhia nia atividades, nunee nia bele relata fundus neebe maka nia utiliza ba nia atividades empreza durante nee.
“Fundus neebe maka IADE Apoiu hamutuk US$ 2000, neebe maka ami apoiu nia ativides hakiak ikan nila, ami sente katak fundus nee kiik oan maibe depois apoiu neebe ami oferese, ami haree ninia atividades komesa lao tanba nia halo ona kolam ikan ho semi modernu husi fundus neebe nia hetan,” afirma nia.
Nia salienta, kolam neebe nia konstrui, uza osan husi programa FIN, halo kolam beton hamutuk 3 neebe maka nia halo ona no ikan neebe nia hakiak iha nee, kuaze 10.000 resin no ohin mos ekipa husi IADE sosa ona ikan husi rezultadu hakiak nee hodi konsumu, atu hatudu ba publiku katak, ikan neebe empreza Neopmese halo nee, ninia merkadu nee iha.
“Ita husi parte IADE mos hakarak atu Empreza Neopmese kontinua ninia negosiu ida nee, tanba ami sei apoiu nia, hodi bele promove ninia negosiu iha Oecusse laran tomak, nunee nia bele hetan konsumedor barak hodi bele fo apoiu ba negosiu neebe maka nia halo iha Kutete,” haktuir nia.
Iha fatin hanesan Xefe Suku Kutete, Jose Antonio Bana, agradese ba IADE liu husi programa FIN neebe iha tinan kotuk 2025, halo kompetisaun ba grupu negosiu sira, momentu nee grupu barak husi Aldeia Mahata maka tuir kompetisaun ida nee, maibe sorte diak monu ba empr3eza Neopmese, Domingos Quebo.
Eskolhamentu ba manan nain nee mos esforsu makaas husi Empreza Neopmese nomos IADE, oinsa atu valoriza grupo argikultor sira liu-liu hakiak ikan nila, nia hetan selesaun iha kompetisaun nee no hetan premiu osan US$ 2.000.
“Maske husi IADE dehan apoiu fundus osan nee kiik, maibe ba ami lider komunitariu, konsidera osan nee boot iha area remotas iha Kutete. Agradese ba Empreza Neopmese, Domingos Quebo, tanba jestaun neebe maka nia halo diak husi fundus nee no nia iha obrigasaun atu entrega mos relatoriu husi atividades neebe nia halo atu apoiu nia serbisu hakiak ikan ho semi modernu, tanba nee hau hanoin IADE sei la husi nia lao mesak, apoiu fundus no halo akompanhiamentu oinsa halo jestaun ba osan nee ba ninia nesesidade hakiak ikan,” dehan Xefe Suku Kutete, Jose Antonio Bana.
Nia dehan, konstrui kolam nee, fundus balun mai husi IADE no fundus balun mai husi ninia osan rasik, tanba nee husi fundus nee rasik, ohin loron fo duni benefisiu direitamente ba Empreza Neopmese ho nia familia, inklui suku kutete.
“Ami nuudar Autoridade Suku Kutete, apoiu nafatin atividades negosiu hanesan nee no agradese ba IADE neebe valoriza membru Grupo sira neebe maka ho kbiit naton, bele hoforsa sira nia atividades negosiu,” afirma nia.
Iha biban nee, husu nafatin ba IADE, maske fatin balun presiza nafatin IADE nia tulun maibe husu atu akompanha nafatin empreza Neopmese Kutete, atu nunee nia bele sai forte hodi atinji objetivu nasional nasaun TL, liu-liu iha Oecusse.
Nunee mos Empreza Neopmese Kutete, Domingos Quebo nuudar bensedor IADE ba programa FIN iha tinan 2025 dehan, sente kontente no agradese teb-tebes ba Governu TL liu husi IADE neebe apoiu fundus husi programa FIN iha tinan 2025 ho montante osan US$ 2.000.
“Uluk hau hahu konstrui kolam ikan ho sistema manual, kee deit kolam ikan neebe hafoin finaliza la uza simente no batako atu halo kolam beton, tanba nee iha tinan kotuk hau tuir kompetisaun fundus husi IADE neeba, konsege hetan selesaun no apoiu fundus osan US$ 2.000, ohin loron hau uza fundus nee hodi konstrui kolam ho semi modernu tanba uza sumentu, konsege iha ona kolam 3, agora ba oin hau kontente tanba hau nia ikan nia fatin komesa diak ona no dadaun hau bele responde povu Kutete no fatin neebe deit maka hakarak sosa ikan fresku,” afirma nia.
Nia dehan, ba oin atu prepara mos turizmu komunitariu maibe kbiit mak ladun too, tanba presiza atu halo pisina ho haris fatin kedan inklui fatin han nian maibe ida nee hanesan mehi ida, karik estadu hakarak promove turizmu komunitariu, prontu atu servisu hamutuk tanba ikan ho aifuan prepara ona maibe atu simu ema hodi enjoi no kontente mak kbiit la too ona.
(jos)






