EUA Apoiu Fundu US$ 235,000 ba Prezervasaun Kultural TL Nia

Foto: Media PR

DILI, STLTIMORLESTE.com – Estadu Unidus Amerika (EUA) apoiu fundu ba Timor Aid hodi halo dokumentasaun ba Prezervasaun Kultural Uma Lulik Timor Leste (TL) nia.

Embaixada Estadus Unidus Amerika iha Dili, liu husi parseria ho Timor Aid, halao espozisaun ida iha Palasiu Prezidensial iha Tersa (14/07/2026) hodi selebra Projetu Prezervasaun Kultural Uma Lulik inisiativa tinan rua neebe sai posível tanba MNE EUA nia Fundu Embaixador sira nian ba Prezervasaun Kultural (AFCP) ho total osan US$ 235,000 uza ba dokumenta, salvaguarda, no fahe patrimoniu kultural uma lulik, TimorLeste nia uma sagrada sira.

Eventu nee halibur membru korpu diplomatiku, lia nain, reprezentante komunidade, no ofisial sira governu nian.

Iha biban nee Embaixada Estadus Unidus Amerika iha Dili nia Enkarregadu Negosius Bruce Begnell hatete, hasoru malu iha tempu ida neebe mudansa global lao lai los nuudar membru plenu ASEAN.

“Ita hasoru malu iha tempu ida neebe mudansa global lao lais loos. Nuudar membru plenu ASEAN nian, TimorLeste daudaun nee halo engajamentu ho rejiaun idanee ho maneiras foun no dinamiku. Prezervasaun patrimoniu garante katak progresu lao ba oin ho identidade no konfiansa. Ita boot sira nia dedikasaun hatudu oinsa prezervasaun kultural bele sai hanesan ponte entre sabedoria pasadu nian no oportunidades iha futuru,” dehan nia.

Uma Lulik hamutuk neen husi Baucau, Bobonaro, Covalima, Ainaro, Lautem no Oecusse hetan dokumentasaun liu husi filme, fotografia no material impresu. Dokumentasaun kaptura elementu tanjível sira hanesan estrutura, objetu sagradu, no sirania ligasaun ba karakterístika natural hirak hanesan bee, fatuk, no foho lulik nomos elementu intanjível hirak inklui ritual saubatar, serimonia hirak neebe invoka espíritu beiala sira nian, no pratika hirak restaurasaun kostumeiru neebe reflete konhesimentu no fiar Timoroan nian hatutan husi jerasaun ba jerasaun.

Estadus Unidus Amerika sente onradu tanba bele halo parseria ho Timor Aid hodi prezerva TimorLeste nia identidade kultural ba jerasaun sira iha futuru.

Iha biban nee Diretora Ezekutiva Timor Aid, Maria do Ceo Lopes hatete, atividade neebe Timor Aid halo hodi promove Kultura Timor nia hetan apoiu husi Estadu Unidos Amerika ho montante total osan US$ 235,000 uza ba dokumenta, salvaguarda, no fahe patrimoniu kultural uma lulik, TimorLeste nia.

“Atividade nee hetan apoiu fundu husi Estadu Unidos Amerika total osan US$ 235,000 uza ba dokumenta, salvaguarda, no fahe patrimoniu kultural uma lulik, TimorLeste nia uma,” dehan Diretora.

Prezidente Republika, Jose Ramos Horta inaugura ofisialmente espozisaun Uma Lulik iha eventu ida neebe nakonu ho reflesaun pesoal konaba jornada nasaun nian ba soberania.

Durante ninia intervensaun, Prezidente fahe istoria konaba uma lulik rua neebe agora hamriik iha palasiu, neebe nia sosa rasik husi povu Ermera iha tinan 2001 hodi prepara selebrasaun Restaurasaun Independensia tinan 2002. Refleta konaba jornada tinan 25 nian husi Palasiu Governu ba ninia uma privadu no ikusmai mai fali iha Prezidensia, nia deskreve estrutura siranee nuudar “tesouru nasional” no símbolu moris ba reziliensia.

Xefe Estadu mos aproveita oportunidade nee hodi anunsia katak restos mortais Dom Martinho da Costa Lopes nian, eis Administrador Apostoliku, sei fila mai Timor iha fulansetembru, hodi liga liutan espozisaun nee ho preservasaun memoria istorika TimorLeste nian.
Aleinde espozisaun kultural Prezidente nee fo dezafiu formal ba Governu atu buka estatutu Patrimoniu Mundial UNESCO ba Uma Lulik.

“Tuir rekonhesimentu internasional neebe Tais hetan ona. Prezidente hanoin hikas dezafiu diplomatiku sira iha tinan 2000 nia hahu, inklui ninia esforsu susesu hodi konvense Nasoins Unidas hodi fo doasaun (grant) hamutuk tokon balun ($500,000) ba festa independensia nian buat ida neebe nia deskreve nuudar ida husi ninia susesu boot liu,” katak PR Horta.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *