DILI, STLTIMORLESTE.com – Ekipa Medika Sirurjia-Pediatria husi Australia halo konsulta ba labarik sira iha Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV).
Moras sira nee mak hanesan Imperforete anus (labarik moris ho kidun tomak), umbilical hernia (bubu iha husar/infeksaun iha husar matan), anal polyp (Isin kulit mosu iha anus/sintina fatin), hypospadia (soe be kik la tuir nia dalan), constipasaun cronica (kabun bubu), no undencensus testis.
Konsulta nee sei hahu iha Segunda too Tersa ( 20 – 21 de Jullu 2026), no sei kontinua ho operasaun iha 21 de Julhu too 31 de Julhu 2026.
Diretor Servisu Asisténsia Klinika HNGV, Eligio de Araujo Soares hatete, HNGV servisu hamutuk ho ekipa medika sirurjia-pediatria husi Australia neebe kada tinan sira mai halo konsulta iha hospital ida nee, aumesmu tempu sira mos identifika pasiente sira neebe ho problema pediatria sirurjia nian.
Nia katak, hanesan ba bebe neebe mak moris mai ho problema imperforete anus katak moris mai ho anus neebe tomak labele soe foer bot, nunee mos ba sira neebe moris mai soe be nee araska. Nomos ba balun neebe halo operasaun tiha ona, maibe sei nafatin iha problema ho fatin soe foer bot nee susar tebes. Sira mos mai ho problema umbilical hernia. Entaun sira nee depois identifika hotu, mak halo operasaun ba pasiente neebe sira identifika ona.
Diretor nee afirma, ekipa sira nee mai horseik kompostu husi ema nain 7 ho sira nia koordenador. Sira mos mai ho sira nia ekipamentu balun neebe mak ohin sira halo konsulta husi tuku 8:00 dader too fali tuku 5: 00 loraik. Depois aban sira kontinua halo operasaun ba pasiente neebe sira identifika ona.
“Agora daudaun ita nia sirurjiaun akompanha hela ekipa sira nee. Ba oin ita mos planu atu forma no aumenta kapasidade rekursu humanu ba ita nian espesialista neebe espesifiku liu ba labarik kiik sira. Nunee iha sirurjia pediatria nian ita mos iha planu atu hatoo ba Ministeriu da Saude tinan rua oin mai bele fo ona formasaun ba ita nia espesialista sira neebe mak agora daudaun servisu hela iha ita nia hospital ida nee,” dehan nia ba jornalista sira iha HNGV Bidau, Segunda (20/07/2026).
Nia haktuir, numeru mediku sirurjia iha hospital nee numeru sufisiente hela kuaze nain 10 ona. Espesialista ba sirurjia jeral nian mak seidauk iha, foin nain ida mak ba eskola hela foti kona ba kakutak nian. Neebe ba oin nee planu halo tan formasaun ba espesialista sira iha HNGV.
Nia haktuir, pasiente sira nee balun tuir sira nia aprosimasaun neebe mak halo nee kuaze 150 labarik. Depois HNGV mos halo avizu fo sai antes loron 4 no 5 liu ba.
“Entaun agora daudaun numeru nee aumenta maibe seidauk hatene lo-loos. Husi sira nia aprosimasaun nee 150 maibe agora daudaun ita haree nee liu tiha ona. Depois kazu neebe identifika antes nee numeru neebe atu halo operasaun nee kuaze 30 hanesan nee, maibe ho prezensa foun neebe mai nee bele liu tan,” nia tenik.
Tuir nia, depois halo operasaun nee sira haree nia mudansa, sei halo kontrolu no tinan oin sira mai fali. Pasiente balun sira halo operasaun tinan 3 liu ba, sira mai halo kontrolu fila fali ba operasaun neebe mak sira halo tiha ona, depende ba ninia grau afeitasaun makaas.
Nia afirma, haree husi numeru pasiente neebe aumenta nee mai husi kauza mal formasaun. Nee katak, akontesimentu nee laos iha moris mai, maibe akontesimentu nee iha inan nia isin laran mak mal formasaun nee mosu. Kazu nee akontese tanba inan sira bainhira isin rua ladun tau atensaun hodi kontrolu diak ba iha pre natal nian ho doutor espesialista sira ou bele mos infeksaun ruma, buat sira nee hotu bele kontribui ba moras kontijentikal sira nee hotu.
Nia hatutan, ba pasiente sira neebe foin mai, sira identifika uluk, tinan oin mak halo operasaun.
(dom)
