Governu Lansa Dashboard Kombate Stunting

DILI, STLTIMORLESTE.com — Governu liuhusi Ministériu Koordenadór Asuntu Sosiais, lansa ofisialmente Dashboard Planu Asaun Nasional Kombate Stunting (PANKOS) 2024-2030 atu fortalece monitorizasaun no koordenasaun multisetoral.

Dashboard ne’e dezenvolve atu operacionaliza PANKOS 2024-2030, ne’ebé Governu aprova ona iha 2025, no sai instrumentu ba monitorizasaun investimentu, programa no rezultadu iha kombate malnutrisaun no stunting.

Diretór Ezekutivu Unidade Misaun Kombate Stunting (UNMICS) no Pontu Fokal Scaling Up Nutrition (SUN) Timor-Leste, Joel Pereira, hatete katak sistema ne’e sei ajuda Governu kompara investimentu ne’ebé aloka ona ho rezultadu intervensaun sira.

Haktuir Joel ba jornalista sira depois serimonia lansamentu dashboard iha Novo Turizmu, Sesta (28/08/2026).

Nia hatete, dashboard ne’e sei permite instituisaun ida-idak monitoriza dadus, define prioridade no avalia intervensaun sira ne’ebé relasiona ho kombate malnutrisaun, liuliu stunting.

Sistema ne’e sei hatudu indikadór prioridade, meta ne’ebé instituisaun relevante sira hakarak atinji, no orsamentu ne’ebé aloka ba programa no intervensaun sira.

Tuir Joel, objetivu ikus mak atu haree se investimentu no intervensaun Governu nian bele kontribui ba redusaun taxa malnutrisaun no stunting iha Timor-Leste.

Preparasaun ba dashboard ne’e hala’o besik tinan ida.

Reprezentante Vice-Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór Asuntu Sosiais, ne’ebé agora Vice-Primeiru Ministru Saúde Asuntu Hospitalar, Flávio Brandão, hatete katak dashboard ne’e sei fó resposta ba asuntu stunting liuhusi inovasaun no koordenasaun entre setor sira.

“Ita hotu konsiente katak kazu stunting konvida ita hotu ba situasaun urjente, la’ós emerjénsia deit. Ita iha responsabilidade boot atu fó resposta no prevene situasaun ne’e,” dehan Flávio.

Nia apresia kontribuisaun husi setor privadu, liña ministerial no parte interesada sira ne’ebé kontribui ba dezenvolvimentu dashboard nutrisaun multisetoral.

Flávio husu liña ministerial sira atu aumenta investimentu iha polítika, programa no atividade sira ne’ebé suporta esforsu kombate stunting.

UNMICS sei responsavel ba operacionalizasaun no kontinuidade sistema ne’e, inklui asegura katak dadus disponivel bele suporta asaun konkretu kontra stunting.

Reprezentante UNICEF iha Timor-Leste, Patrizia D’Giovani, hatete katak lansamentu dashboard ne’e parte husi Planu Asaun Nasional Multisetoral Kombate Stunting 2024-2030.

“Ami haksolok atu lansa ofisialmente painel nutrisaun multisetoral PANKOS nian. Realizasaun importante ida ne’e sei hametin koordenasaun multisetoral, monitorizasaun no responsabilidade ba rezultadu nutrisaun,” dehan Patrizia.

Nia hatete, dashboard sei ajuda Governu akompaña progresu implementasaun intervensaun, identifika lakuna no acelera asaun kolektiva atu prevene no hamenus stunting, liuliu ba labarik ho idade menus husi tinan lima.

UNICEF sei kontinua apoia Governu, UNMICS, CONSSAN-TL, ministériu no instituisaun relevante sira iha utilizasaun dashboard ne’e.

Patrizia subliña katak dashboard la’ós deit instrumentu atu fahe informasaun, maibé mos ferramenta prátika ba jestaun no tomada desizaun bazeia ba evidénsia.

Nia hatete, susesu dashboard depende ba partisipasaun ativa husi ministériu, instituisaun no parte interesada sira, inklui atualizasaun dadus regular, verifikasaun informasaun no utilizasaun konsistente ba planeamentu, orsamentu no monitorizasaun.

UNICEF mos subliña katak, redusaun stunting no hadi’a nutrisaun presiza esforsu kontinua no koordenadu entre setor saúde, agrikultura, edukasaun, bee no saneamentu, protesaun sosial, governasaun lokal no setor relevante sira seluk.

Esforsu sira ne’e tenke garante labarik, feto adolesente, inan isin-rua, inan ne’ebé fó susu no família vulnerável sira hetan servisu nutrisaun ho kualidade no iha tempu apropriadu.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *