DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta simu Ministra Estadu iha Ministériu Negósiu Estranjeiru Emiradus Árabes Unidus (EAU), Noura Al Kaabi, no nia delegasaun ba enkontru ofisiál iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairo Pite, Dili, Segunda (31/08/2026).
Vizita ne’e nu’udar vizita nivel aas dahuluk husi Emiradus Árabes Unidus ba Timor-Leste, ne’ebé subliña relasaun amizade no parseria entre nasaun rua. Vizita ne’e mós mai hafoin asinatura Memorandu Entendimentu iha Maiu 2026 kona-ba Projetu Rezidénsia no Fasilidade Sosiál ba Estudante Feto, ne’ebé hetan apoiu husi EAU.
Projetu ne’e sei harii kompleksu rezidensiál modernu ida iha Dili ba estudante universitáriu feto to’o 300, ho objetivu atu fornese akomodasaun ne’ebé seguru, dignu no apropriadu ba estudante sira. Kompleksu ne’e sei uza enerjia solar 100 porsentu, sistema armazenamentu bee-udan no resiklajen bee-fo’er.
Iha enkontru ne’e, Prezidente Ramos Horta hato’o nia agradesimentu ba apoiu EAU no reafirma ninia kompromisu atu hametin liután relasaun bilaterál entre Timor-Leste no Emiradus Árabes Unidus.
“Vizita ohin husi Sua Exelénsia Ministra Al Kaabi nu’udar testemuña ida ba amizade ne’ebé di’ak no buras entre Timor-Leste no Emiradus Árabes Unidus. Ha’u hato’o ha’u nia agradesimentu ba ha’u nia belun, Prezidente Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, ba apoiu EAU nian ba edukasaun feto Timoroan sira nian. Projetu Rezidénsia Estudantil Feminina la’ós de’it atu harii edifísiu ida, maibé ne’e mak realizasaun husi promesa katak kada joven feto, la haree ba nia background sosiál, sei iha asesu ba edukasaun, dignidade no oportunidade atu harii nia futuru. Ami hein atu aprofunda ita-nia kooperasaun iha área hotu-hotu ne’ebé iha interese hamutuk no simu ho laran-haksolok planu EAU nian atu estabelese nia futuru embaixada iha Dili nu’udar pasu signifikativu ida hodi hametin ita-nia relasaun bilaterál,” dehan Prezidente Ramos Horta.
Enkontru ne’e mós hetan partisipasaun husi ofisiál sénior Timor-Leste sira, inklui Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, Vise-Ministra Jesuína Gomes no asesór xave sira seluk. Ministra Noura Al Kaabi akompaña husi Embaixadór EAU iha Timor-Leste, Abdulla Salem Aldhaheri.
Ministra Noura Al Kaabi hato’o nia agradesimentu ba Prezidente Ramos-Horta tanba benvindu ne’ebé nia simu durante vizita dahuluk ba Timor-Leste.
“Ha’u agradese tebes ba Prezidente Ramos-Horta nia benvindu ne’ebé kmanek durante ha’u nia vizita dahuluk mai Timor-Leste. Ha’u hato’o saudasaun kmanek husi ami nia Prezidente no Vise Prezidente ba Prezidente Ramos Horta, Estadu no Povu Timoroan. Timor-Leste nu’udar belun loloos ba Emiradus Árabes Unidus, liuliu liuhusi Prezidente Ramos-Horta nia solidariedade ne’ebé boot liu hafoin atake sira foin lalais ne’e hasoru ami-nia nasaun,” hatete Ministra Noura Al Kaabi.
Nia hatutan katak sorumutu ne’e loke dalan foun atu habelar kooperasaun iha setor oi-oin ne’ebé bele fó benefísiu ba nasaun rua, inklui enerjia renovável, parseria ekonómika, kapasitasaun no apoiu tékniku ba Timor-Leste nia prezidénsia ASEAN iha 2029.
“Timor-Leste la’ós de’it parseiru ida, maibé hanesan família, no ami iha kompromisu atu avansa relasaun ida-ne’e ho sinseridade no laran-di’ak ne’ebé Timor-Leste hatudu ona mai ami,” dehan Ministra.
Iha sorumutu ne’e, delegasaun EAU mós informa Prezidente Ramos-Horta kona-ba Simeira ONU kona-ba Bee ne’ebé sei realiza iha Emiradus Árabes Unidus, ho ko-esponsor husi Senegal. Delegasaun EAU hato’o interese atu rona Prezidente nia vizaun kona-ba asuntu globál ne’e, konsidera nia lideransa no envolvimentu iha dezafiu dezenvolvimentu sustentável.
Hafoin enkontru, Prezidente Ramos-Horta no Ministra Noura Al Kaabi kontinua ba fatin konstrusaun Kompleksu Rezidénsia Estudante Feto nian hodi asiste aprezentasaun projetu no serimónia kuda ai-horis simbóliku.
Projetu ne’e hetan apoiu husi Sua Alteza Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Prezidente Emiradus Árabes Unidus, durante vizita ofisiál Prezidente Ramos-Horta ba EAU iha 2023. Kompleksu ne’e sei fornese akomodasaun seguru no modernu ba estudante universitáriu feto to’o 300.
Durante vizita ne’e, Ministra Noura Al Kaabi mós hala’o enkontru bilaterál ho Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun no Ministru Finansa, no hala’o vizita kortezia ho Vise Primeiru Ministru, antes partisipa iha resepsaun amizade ne’ebé organiza husi Embaixadór Abdulla Salem Aldhaheri.
Timor-Leste no Emiradus Árabes Unidus estabelese relasaun diplomátika iha 13 Novembru 2009. Asinatura Memorandu Entendimentu kona-ba Projetu Rezidénsia Estudante Feto iha Maiu 2026 konsidera nu’udar pasu foun ida atu hametin liután kooperasaun bilateral.
Prezidente Ramos Horta mós regularmente partisipa iha serimónia Prémiu Zayed ba Fraternidade Umana no elójia kompromisu EAU nian ba pás no toleránsia.
EAU planeia atu estabelese embaixada iha Dili, ne’ebé Prezidente Ramos-Horta simu ho laran-haksolok nu’udar sinál importante ida ba relasaun bilaterál ne’ebé kontinua aprofunda.
Vizita nivel aas husi Ministra Estadu Noura Al Kaabi no nia delegasaun ba Timor-Leste sei konklui iha Tersa-feira, 1 Setembru 2026.
(eme)
