DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu Timor-Leste no Igreja Katólika halao simulasaun ikus preparasaun simu restus mortais preladus katólika ne’ebé sei too Dili, Tersa (01/09/2026).
Governu liu husi Ministeriu Administrasaun Estatal (MAE) hamutuk ho Ministériu Interior, Ministériu Saúde, Autoridade Munisipál Dili, PNTL no F-FDTL hala’o simulasaun ikus iha Tasi Tolu, Dili, Segunda (31/08/2026) atu asegura preparasaun ba simu urnas restus mortais preladus katólika.
Ministru Negósius Estranjeirus, Tomas do Rosario Cabral hateten katak, governu ho Igreja forma komisaun konjunta ida, inklui elementu seguransa no media.atu koordena prosesu simu restus mortais husi Portugal mai Timor-Leste.
“Óhin ita mai iha ne’e ho bispu, padre, madre sira, parte seguransa PNTL no F-FDTL no membru governu sira, forma komisaun ida deit hodi observa direta ikus iha fatin tau urnas bispu nain haat no haree kareta ne’ebé sei tula urnas bispu nain tolu nian,” hateten Tomas do Rosario Cabral ba jornalista sira iha Tasi Tolu.
Iha simulasaun ne’e, Arsebispu Arkedioseze Dili, Dom Virgílio do Carmo da Silva, hamutuk ho padre no madre sira, observa diretamente fatin neebe sei tau urnas preladus nian, inklui kareta transportasaun urnas no fatin altar ba misa.
Tuir planu governu no Igreja, urna Dom Alberto Ricardo sei lori husi Maloa ba Tasi Tolu iha Segunda kalan, atu hein chegada urnas preladus seluk ne’ebé sei mai husi Portugal liu husi Bali, Indonézia.
Tomas Cabral esplika katak urnas restus mortais ne’ebé sai husi Lisboa iha loron 28 Agostu to’o Bali iha loron 29 Agostu, no tuir planu urnas sira hela iha Bali durante loron tolu antes transporta mai Dili.
“Aban urnas sai husi Bali mai iha Aeroportu iha oras tuku 13.30 OTL, simu tuir regra ne’ebé iha no tuir termus entrega ba parte Igreja, hafoin Igreja sei lori urnas ba Tasi Tolu,” nia esplika.
Depois simu iha Aeroportu Internasionál Nicolau Lobato, Igreja, governu no forsa seguransa sei koordena transportasaun urnas ba Tasi Tolu, atu fiar-na’in husi paróquia sira bele mai halo orasaun, vigília no misa ba preladus sira.
PNTL no F-FDTL iha responsabilidade prinsipál atu garante seguransa durante prosesu simu, transportasaun no atividade relijioza sira, inklui serimónia onra ba Monsenhor Martinho da Silva Lopes.
Tuir programa, urna Monsenhor Martinho da Silva Lopes sei lori ba Laleia, Postu Administrativu Laleia, Munisípiu Manatutu, fatin ne’ebé konsidera nu’udar nia rai moris.
Iha ne’ebá sei realiza vizita no inaugurasaun estatua Monsenhor Martinho Lopes, ne’ebé sei simu diretamente husi Dioseze Baukau.
Programa mos inklui vizita ba residénsia Monsenhor Martinho Lopes atu realiza serimónia kulturál durante kuaze oras ida.
Hafoin serimónia, restus mortais sei lori husi rezidénsia ba Paróquia Santo António Manatutu, ho akompanhamentu seguransa.
Tomas Cabral lembra katak Monsenhor Martinho Lopes iha períodu ida servisu nu’udar Administradór Munisípiu Dili.
Tanba ne’e, nia apela ba públiku, liu liu komunidade sira iha Laleia no Manatutu atu marka prezensa iha serimónia ne’ebé sei hala’o iha rai moris Monsenhor nian.
Tuir programa, iha loron 2 Setembru, Monsenor Martinho da Costa Lopes ba Laleia, iha loron 3 Setembru hodi halao serimonia Estadu Monsenhor Martinho da Costa Lopes sai husi Manatutu mai Dili. Urna sei lori ba Tasi Tolu, atu fiar na’in husi paróquia sira bele partisipa iha orasaun no misa.
Governu no Igreja hateten katak preparasaun hotu sei kontinua ho koordenasaun entre instituisaun governamentál, Dioseze sira, PNTL, F-FDTL no komunidade katólika, atu garante prosesu simu, transporte, seguransa no serimónia funerál la’o ho dignidade no orden.
(joa)







