DILI, STLTIMORLESTE.com — Total arguidu na’in 51, ne’ebé akuzadu envolve iha rede Scamming Call Centre, agora kumpri hela medida prizaun preventiva iha Prizaun Bekora no Gleno. Husi númeru ne’e, feto na’in 9 no mane na’in 42.
Diretór Nasionál Servisu Prizionál no Reinsersaun Sosial (DNSPRS), Delfio Soares Alves, hateten katak arguidu sira ne’e tama prizaun tuir mandadu detensaun husi Juiz Tribunal.
“Total hamutuk 51, husi númeru ne’e feto na’in 9 no mane na’in 42. Sira ne’ebé mane iha Prizaun Bekora, enkuantu feto sira tau hamutuk ho grupu feto sira iha Prizaun Gleno,” dehan Delfio ba jornalista sira iha Edifísiu Ministériu Justisa, kuarta (02/09/2026).
Delfio esplika katak maioria arguidu estranjeiru sira ne’e sidadaun husi China, tuir mai Filipina no Indonézia.
Nia hateten, tratamentu ba arguidu estranjeiru sira ne’e hanesan ho detidu sira seluk, tanba sira hotu-hotu iha estatutu jurídiku hanesan, mak prizaun preventiva.
“Tratamentu ba sira tenke dignu hanesan detidu sira seluk,” afirma Delfio.
DNSPRS mos halo kooperasaun ho embaixada sira bainhira sidadaun estranjeiru tama iha prizaun. Informasaun kona-ba sira nia situasaun sei fó ba reprezentasaun diplomátika relevante.
Kona-ba hahán, Delfio hateten katak detidu sira hetan hahán dala tolu kada loron, hanesan detidu Timor-oan sira. Maibé, iha kazu balu sidadaun estranjeiru sira bele la toman ho hahán ne’ebé prepara iha prizaun tanba diferensa kultura ka kondisaun saúde.
Nia hateten katak, se detidu ida la bele han hahán ne’ebé oferese, sira bele hatudu razaun no koalia ho autoridade prizaun ka profisionál saúde, liuliu se iha problema médiku.
Delfio mos garante katak nesesidade hahán ba detidu sira sei kontinua hetan atensaun, maski númeru detidu iha prizaun bele aumenta.
“Osan ne’ebé prevee ba hahán sei ajusta tuir nesesidade, tanba númeru ema iha prizaun dala ruma aumenta,” dehan nia.
Nia hatutan katak autoridade sira halo vizita no observa kondisaun detidu estranjeiru sira. Tuir observasaun ne’e, sira la relata problema boot kona-ba hahán ka ambiente prizaun, no mos la iha konfrontu entre detidu estranjeiru ho detidu Timor-oan.
Tuir dadus DNSPRS, prizaun tolu iha Timor-Leste atualmente akomoda detidu na’in 724. Prizaun Bekora iha detidu na’in 488, Gleno na’in 112 no Suai na’in 124.
Husi total detidu 724 ne’e, feto na’in 32, enkuantu mane na’in 692.
Iha parte seluk, akademiku Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), Rafael De Jesus, hateten katak tratamentu ba detidu sira tenke hanesan, maski sira sidadaun estranjeiru.
“Tratamentu ba sira tenke hanesan, maske sira la’ós Timor-oan. Mesmu hetan kastigu, sira tenke hetan tratamentu di’ak atu asegura prosesu investigasaun,” dehan Rafael.
Nia subliña mos katak guarda prizaun tenke halo kontrolu di’ak atu prevene konflitu entre detidu Timor-oan no sidadaun estranjeiru sira.
Antes ne’e, kazu Scam Call Centre ne’ebé akontese iha Metiaut mos lori arguidu na’in 13 ba prizaun preventiva. Parte defeza la konkorda ho desizaun ne’e no hateten sei halo rekursu ba Tribunal Rekursu iha prazu loron 30.
(ter)







