DILI, STLTIMORLESTE.com – Ezekusaun Orsamentu Jeral Estadu (OJE) 2026 to’o fulan Setembru foin atinji 52,4%, númeru ne’ebé konsidera kiik tebes no la’o neineik.
Tuir dadus ne’ebé STL asesu, Sesta nee (04/09/2026), ezekusaun orsamentu ne’e kiik tebes kompara ho tempu ne’ebé besik atu remata iha fulan Dezembru.
Kondisaun ne’e hatudu katak ezekusaun la tuir planu, no sei iha osan barak mak sei paradu hela iha kofre Estadu.
Se la aselera, OJE tinan ne’e sei la ezekuta ho masimu, no bele fo impaktu ba dezenvolvimentu ekonomia nasional.
Observador Ekonomia, Manuel Martins de Araujo, hatete katak numeru 52,4% ne’e hatudu falta efisiensia hosi instituisaun Estadu sira.
“Ezekusaun 52,4% iha fulan Setembru ne’e kiik liu, hatudu katak ita nia ezekusaun la’o tarde tebes,” dehan Manuel ba STL, iha Akait, Dili, Sesta nee (04/09/2026).
Nia hatutan tan, kauza prinsipal maka prosesu aprovizionamentu ne’ebé naruk, no kapasidade ezekusaun ministeriu sira ne’ebé sei fraku.
“Ministériu barak mak labele ezekuta tuir planu, tanba burokrasia naruk no planu la klaru,” tenik nia.
Alende ne’e, nia sujere ba Governu atu aselera ezekusaun liuliu ba projetu kapital dezenvolvimentu no sosa ekipamentu sira.
“Governu tenke halo avaliasaun urjente, simplifika prosesu aprovizionamentu atu osan bele sirkula iha merkadu,” dehan nia.
Hanesan Observador Ekonomia, Manuel alerta, se ezekusaun kontinua kiik, sei fo impaktu ba kresimentu ekonomia no kriasaun kampu de traballu ba povu.
Iha fatin hanesan, Akademista UNTL, Francisco de Oliveira, husu ba Governu atu halo reforma ba sistema ezekusaun orsamentu atu labele repete kada tinan.
“Ezekusaun kiik ne’e hatudu ita nia jestaun orsamental sei fraku, tanba ne’e tenke iha reforma,” dehan Francisco.
Nia hatutan, Governu presiza kapasita rekursu umanu iha ministeriu sira no hadia sistema aprovizionamentu elektroniku atu ezekusaun bele lao lalais no transparente.
(car)
