DILI, STLTIMORLESTE.com – Menzies School of Health Research fó formasaun durante semana ida ba profisionál saúde sira atu hasa’e kapasidade iha servisu emerjénsia no kuidadu krítiku.
Tuir Xefe Programa Menzies Timor-Leste, Venancio Pinto hatete, formasaun ne’e hala’o liuhusi programa Regional Emergency and Critical Care Systems Strengthening Initiative (RECSI), ho partisipasaun profisionál saúde husi Hospital Nasionál Guido Valadares (HNGV) no Institutu Nasionál Saúde Públika Timor-Leste (INSPTL).
Nia dehan formasaun ne’e foka ba hasa’e koñesimentu médiku no enfermeiru sira iha área kuidadu krítiku.
“Formasaun ne’e kontinua husi atividade sira uluk atu habelar koñesimentu profisionál saúde nian kona-ba kuidadu krítiku,” hatete Xefe Programa Menzies Timor-Leste, Venancio Pinto ba jornalista sira iha INSPTL, Comoro,Dili, tersa (20/10/2026).
Nia esplika katak, programa ne’e kontinua dezenvolve kapasidade profisionál saúde sira, liuliu iha atendimentu emerjénsia no kuidadu krítiku ba pasiente.
Iha fatin hanesan, Diretór Nasionál Formasaun INSPTL, Amelito Gomes, deklara, formasaun ne’e atu haforsa kompeténsia profisionál saúde sira, hodi garante atendimentu seguru, efetivu no ho kualidade.
“Objetivu prinsipál mak hadi’a avaliasaun no jestaun klinika, haforsa abilidade prátika, deteta komplikasaun sedu no hadi’a kolaborasaun entre profisionál saúde sira,” Amelito afirma.
Nia hatete, formasaun ne’e hahú iha segunda-feira no sei remata iha sexta-feira, ho apoiu Menzies no Governu Austrália liuhusi DFTA.
Amelito mós informa katak, depois formasaun iha HNGV, ekipa sei kontinua atividade iha Hospital Referál Maubisse no ospitál referál sira seluk.
Enkuantu Diretór-Jerál Hospitalar, Raimundo dos Santos, subliña katak formasaun ne’e importante atu dezenvolve formadór lokál ne’ebé bele fahe koñesimentu no abilidade ho kolega sira.
“Formasaun ba médiku no enfermeiru iha tratamentu emerjénsia no krítiku importante atu dezenvolve formadór lokál,” Raimundo hatete.
Nia mós apresia planu mentoria ne’ebé sei loke oportunidade dezenvolvimentu profisionál ba profisionál saúde sira iha Dili no ospitál referál iha munisípiu.
Raimundo informa katak Ministériu Saúde koloka ona médiku espesialista iha área tratamentu intensivu no emerjénsia, inklui profisionál ne’ebé hetan formasaun iha Kuba.
Tuir nia, espesialista ida servisu iha Baucau, enkuantu espesialista seluk koloka iha Maliana, atu haforsa atendimentu emerjénsia no krítiku.
Nia mós temi esperiénsia durante pandemia COVID-19, ne’ebé hatudu katak kolaborasaun entre profisionál saúde sira importante atu hadi’a komunikasaun no atendimentu ba pasiente.
Tanba ne’e, nia husu partisipante sira atu aplika koñesimentu ne’ebé hetan iha prátika klinika loroloron no fahe esperiénsia ho kolega sira.
“Ha’u husu partisipante hotu atu aplika koñesimentu no abilidade ne’ebé hetan, fahe esperiénsia ho kolega sira no hadi’a kualidade atendimentu ba pasiente,” Raimundo deklara.
Nia subliña katak, hadi’a servisu emerjénsia no kuidadu krítiku presiza formasaun kontinua, lideransa forte, sistema apoiu di’ak no kolaborasaun sustentável entre ospitál no instituisaun formasaun.
Iha área jestaun ospitál, Raimundo hatete katak ospitál referál sira iha ona regulamentu internu no deskrisaun knaar ba diretór kliniku, diretór ezekutivu no diretór servisu apoiu.
Nia esplika katak prosedimentu operasionál padraun (SOP) no orientasaun klinika ne’ebé Ministériu Saúde aprova tenke integra iha regulamentu internu ospitál nian no profisionál hotu tenke kumpre.
Raimundo hato’o agradese ba Governu Austrália, Menzies School of Health Research, fasilitadór nasionál no internasionál sira ne’ebé apoia programa ne’e.
Nia enkoraja médiku no enfermeiru sira atu aproveita oportunidade formasaun ne’e hodi dezenvolve kapasidade pesoál no hadi’a kualidade atendimentu saúde ba pasiente no komunidade iha Timor-Leste.
(jen)






