DILI, STLTIMORLESTE.com — Komisaun Anti Korrupsaun (KAK) atualmente hala’o averiguasaun ba prosesu hamutuk 30, no prosesu 20 remete ona ba Ministériu Públiku (MP).
Komisáriu Adjuntu ba Investigasaun KAK, Alvaro Freitas hateten katak, KAK kontinua analiza informasaun sira ne’ebé tama, hodi asegura katak prosesu hotu-hotu hetan tratamentu ho profisionalizmu.
Alvaro Freitas hato’o informasaun ne’e ba jornalista sira iha edifísiu KAK, Farol, Tersa (20/10/2026).
Nia esplika katak, maioria prosesu sira ne’ebé hetan atensaun relasiona ho projetu sira, inklui projetu ne’ebé paraliza ka la kontinua hala’o tuir planu.
Nia hateten katak, durante ne’e, unidade prevensaun KAK fó ona rekomendasaun ba ministériu sira kona-ba implementasaun projetu balu. Iha kazu balun, Komisáriu KAK mós halo vizita ba munisípiu sira atu haree diretamente kondisaun projetu ne’ebé para hela no analiza problema sira ne’ebé mosu.
Alvaro Freitas esplika katak, KAK bele fó rekomendasaun ba ministériu relevante sira atu analiza problema ne’ebé akontese iha implementasaun projetu públiku.
Rekomendasaun hirak ne’e inklui halo fali prosesu tenderizasaun ba projetu ne’ebé paraliza, konsidera atu retén osan garantia iha banku, no hapara kontratu atu bele loke prosesu tenderizasaun foun, tuir kondisaun no prosedimentu ne’ebé aplika.
Nia hatutan katak, se rezultadu avaliasaun la hatudu indikasaun krime, KAK bele fó rekomendasaun administrativa atu rezolve problema ne’ebé identifika. Maibé, medida ne’ebé aplika sei depende ba rezultadu análize no natureza problema iha kada projetu.
Kona-ba relasaun entre KAK no Ministériu Públiku, Alvaro Freitas hateten katak to’o agora KAK seidauk simu delegasaun foun husi Ministériu Públiku, maibé komunikasaun no kooperasaun entre instituisaun rua ne’e kontinua.
Nia rekonhese katak iha preokupasaun no dezakordu balu kona-ba oinsá prosesu investigasaun hala’o, maibé KAK hakarak kontinua buka dalan atu rezolve diferensa hirak ne’e liuhusi diálogu no aproximasaun institusionál.
Nia mós subliña katak, prosesu investigasaun iha informasaun balu ne’ebé tenke mantein segredu, tanba ne’e instituisaun sira tenke kuidadu atu la divulga konteúdu investigasaun ne’ebé seidauk bele sai públiku.
Alvaro Freitas mós refere ba inisiativa ne’ebé temi ona iha Parlamentu Nasionál kona-ba posibilidade atu konvida Komisáriu KAK no adjuntu sira, inklui Prokuradór no adjuntu sira, atu tuur hamutuk iha mesa ida hodi diskute preokupasaun sira ne’ebé mosu entre instituisaun hirak ne’e.
Nia esplika katak, Parlamentu Nasionál, liuhusi Komisaun A, iha papél importante atu rona no buka komprende razaun sira ne’ebé halo instituisaun estadu sira iha diferensa ka problema iha relasaun servisu.
Tanba ne’e, Alvaro Freitas afirma katak KAK prontu atu partisipa iha enkontru ne’e, bainhira simu konvite ofisiál husi Parlamentu Nasionál, atu bele esplika KAK nia preokupasaun no buka solusaun ba diferensa sira ne’ebé iha.
Iha sorin seluk, jurista Sérgio Dias Quintas dehan katak, KAK no Ministériu Públiku (MP) presiza iha koordenasaun ne’ebé di’ak atu bele kombate kazu korrupsaun ho efetivu.
“Instituisaun rua ne’e presiza iha koordenasaun ne’ebé di’ak, atu bele servisu hamutuk no koordena malu kona-ba oinsá atu kombate aktu korrupsaun,” dehan nia.
Nia hatutan katak, maski iha diferensa hanoin ka dezakordu entre instituisaun rua ne’e, nia fiar katak iha futuru sei iha esforsu atu buka solusaun, atu KAK no MP bele hala’o sira-nia knaar ho di’ak liután.
(ter)
