DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente IGEADI, I.P., Ana Paula da Cruz afirma katak, instituisaun ne’e presiza orsamentu adisionál US$ 1,5 millaun ba tinan 2027 atu hametin manutensaun ekipamentu pezadu, asegura disponibilidade kombustível no prepara resposta ba servisu emerjénsia iha Timor-Leste.
Deklarasaun ne’e hato’o hafoin realiza serimónia inaugurasaun Sentru Sistema Nasionál Lisensiamentu ba Ekipamentu Pezadu no Servisu Risku Aas (OHS), ne’ebé hala’o iha Ministériu Obras Públikas (MOP), Caicoli, Dili, iha Kinta-feira (29/10/2026).
Ana Paula da Cruz esplika katak, ekipamentu pezadu, operadór no kombustível presiza iha preparasaun di’ak, liuliu atu responde ba pedidu emerjénsia bainhira udan boot, bee-sa’e ka kondisaun rai estraga estrada no infraestrutura públika.
Nia hateten katak, instituisaun simu pedidu servisu hosi komunidade no instituisaun sira, inklui igreja, no fó prioridade ba pedidu emerjénsia iha Suai, Maliana no Manatuto, ne’ebé enfrenta nesesidade servisu relasionadu ho infraestrutura no kondisaun rai.
Formasaun operadór no manutensaun ekipamentu
Ana Paula da Cruz subliña katak kuidadu ba ekipamentu pezadu la’ós depende de’it ba manutensaun téknika, maibé mós ba kapasidade operadór sira atu uza makina ho seguru no tuir prosedimentu.
Tuir nia, parseria ho Austrália foka liu ba formasaun operadór, enkuantu kooperasaun ho Japão ajuda hametin manutensaun no reparasaun ekipamentu pezadu, inklui treinamentu ba mekaniku Timoroan.
Kooperasaun ne’e iha objetivu atu dezenvolve kapasidade téknika nasionál, atu mekaniku no operadór Timoroan bele mantein no kuidadu ekipamentu Estadu nian, no hamenus risku avaria durante servisu.
Ezekusaun orsamentu no preparasaun ba 2027
Ana Paula da Cruz refere katak ezekusaun orsamentu tinan 2026 atinji ona 63% hosi montante totál US$ 8,3 millaun, iha períodu ne’ebé nia refere.
Nia mós esplika katak, parte hosi orsamentu kapitál dezenvolvimentu uza ba konstrusaun muro iha fatin rai ekipamentu pezadu, atu proteje makina no asegura kondisaun armazenamentu ne’ebé seguru.
Ba tinan 2027, instituisaun sei presiza planeamentu orsamentu ne’ebé responde ba nesesidade kombustível, manutensaun no disponibilidade ekipamentu atu atende servisu emerjénsia. Nia husu atu konsidera orsamentu adisionál US$ 1,5 millaun atu ajuda responde ba nesesidade hirak-ne’e.
Planu atu hadi’a jestaun ekipamentu
Ana Paula da Cruz mós refere ba planu atu adkiri makina prosesamentu materiál, ne’ebé bele ajuda dulas ka prosesu fatuk no resíduos. Maibé, prosesu aprovizionamentu no montante orsamentu ba makina ne’e presiza kontinua tuir planeamentu no aprovasaun ne’ebé relevante.
Nia enfatiza katak, preparasaun ekipamentu, formasaun operadór no disponibilidade kombustível importante atu garante servisu públiku bele hala’o ho efisiénsia no seguru, liuliu iha tempu emerjénsia.
Inaugurasaun Sentru OHS no Sistema Nasionál Lisensiamentu marka etapa ida iha esforsu atu hametin padraun seguransa, kompeténsia operadór no jestaun ekipamentu pezadu iha Timor-Leste.
(jos)






