DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Espíritu nasionalista, patriotizmu, sakrifísiu no disiplina ne’ebé juventude Timor-Leste hatudu durante luta ba ukun-rasik-an tenke kontinua moris iha jerasaun foun, hodi harii nasaun ida ne’ebé forte, independente no iha kapasidade atu enfrenta dezafiu futuru.
Mensajen ne’e hato’o hosi Vise-Primeiru Ministru, Mariano Assanami Sabino, ba STL iha serimónia komemorasaun Loron Nasionál Juventude ba dala 21 no tinan 35 Masakre Santa Cruz 1991, ne’ebé hala’o iha Semitériu Santa Cruz, Dili, Kinta-feira (12/11/2026).
Iha ninia intervensaun, Mariano subliña katak loron 12 Novembru la’ós de’it momentu atu hanoin fila-fali istória masakre Santa Cruz, maibé mós atu reflete kona-ba unidade nasionál, solidariedade no espírito rezisténsia ne’ebé sai baze importante ba independénsia Timor-Leste.
“Resiste atu manán, rezisténsia permanente,” mak mensajen ne’ebé nia aprezenta ba juventude sira, hodi enkoraja jerasaun foun atu kontinua luta liuhosi edukasaun, servisu no kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasaun.
Nia enfatiza katak, juventude tenke aproveita oportunidade atu estuda no dezenvolve kapasidade, tanba edukasaun no kualidade servisu mak elementu importante atu prepara rekursu umanu ne’ebé bele responde ba nesesidade nasaun.
Mariano mós hato’o atensaun ba juventude ne’ebé hasoru difikuldade ekonomia no limitasaun infraestrutura, liuliu iha área rurál. Ba nia, kondisaun eskola, uma ka situasaun ekonomia família la bele sai obstákulu permanente ba juventude atu hetan koñesimentu no atinji objetivu.
Nia afirma katak, matenek la depende de’it ba kondisaun ambiente, maibé mós ba esforsu individuál, vontade atu aprende, fahe esperiénsia no aprende malu entre juventude.
Iha parte seluk, Vise-Primeiru-Ministru ne’e mós bolu juventude Timor-Leste ne’ebé hela no estuda iha rai-li’ur atu kontinua fó kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasaun, liuhosi koñesimentu, esperiénsia no kapasidade ne’ebé sira hetan.
Juventude no dezafiu ekonomia foun
Mariano mós liga papel juventude ho dezafiu ekonomia no teknolojia iha mundu modernu. Nia refere katak Timor-Leste tama ona iha organizasaun internasionál oioin, inklui ASEAN, CPLP, G7+ no Organizasaun Mundiál Komérsiu, ne’ebé ezije preparasaun no kualidade hosi jerasaun foun.
Nia hanoin katak juventude Timor-Leste tenke sai jerasaun extraordinária, ne’ebé iha kapasidade atu adapta-an ba mudansa mundu, liuliu iha era digitalizasaun no dezenvolvimentu intelijénsia artifisiál (AI).
“Imi tenke uza nafatin imi-nia kapasidade no hanoin kritiku atu domina teknolojia, la’ós teknolojia mak domina imi,” mak nia apelu ba juventude.
Aleinde edukasaun no teknolojia, nia mós temi oportunidade ekonomia liuhosi Banku Dezenvolvimentu ne’ebé, tuir nia deklarasaun, sei fó apoiu ba negósiu, empreza ki’ik no empreza foun.
Nia enkoraja juventude atu envolve-an iha atividade ekonomia, liuliu iha produsaun agríkola no dezenvolvimentu komunidade, hodi reduz dependénsia Timor-Leste ba produtu importadu.
Unidade nasionál sai responsabilidade jerasaun foun
Iha mensajen ikus, Mariano husu juventude ne’ebé integra iha partidu polítiku, organizasaun sosiál no estrutura teritoriais oioin atu mantein unidade nasionál, maski iha diferensa polítika no organizasionál.
Nia subliña katak, komemorasaun 12 Novembru tenke sai momentu atu hametin solidariedade no kooperasaun entre sidadaun, liuliu juventude, hodi kontinua lori espíritu luta ba jerasaun tuirmai.
Ba nia, diferensa iha partidu no organizasaun la bele sai razaun atu fahe povu, maibé tenke iha vizaun komún ida atu servisu hamutuk ba interese nasionál.
Komemorasaun tinan 35 Masakre Santa Cruz no Loron Nasionál Juventude ba dala 21, tan ne’e, la’ós de’it atu hanoin sakrifísiu hosi jerasaun uluk, maibé mós atu fó responsabilidade ba jerasaun foun atu kontinua harii Timor-Leste ne’ebé iha unidade, koñesimentu, produtividade no moris di’ak.
(jos)






