DILI, STLTIMORLESTE.com — Atividade Scam Call Center neebe envolve sidadaun estranjeiru nuudar violasaun ida ba lei imigrasaun no fiskal neebe lori preokupasaun boot ba seguransa nasional. Kazu nee foin lalais dada ema nia atensaun hafoin operasaun konjunta husi Polisia Nasional Timor Leste (PNTL) liu husi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal (DSIK), Servisu Migrasaun (SM) no Forensik, neebe kaptura sidadaun estranjeiru nain 7 husi Xina no Vietname iha hotel ida iha area Fatuhada, Dili.
Tuir observador politiku, Antonio da Silva, akontesimentu nee hatudu momoos katak Timor Leste iha frakeza ba krime transnasional no presiza kontrolu no supervizaun neebe metin, hodi prevene rai laran labele sai fatin seguru ba operasaun ilegal sira.
“Atividade Scam Call Center neebe envolve sidadaun estranjeiru laos deit violasaun ba lei imigrasaun no fiskal, maibe mos bele fo impaktu negativu ba seguransa nasional no estraga naran diak nasaun nian iha matan internasional,” tenik Antonio da Silva ba STL, Tersa nee (04/08/2026).
Observador nee husu ba PNTL no autoridade judisial sira atu halo investigasaun ho profisionalizmu no klean liu tan, hodi buka hatene se iha ka lae ema nain-rua iha laran (lokal) neebe fo liman fatin ka fasilita sidadaun estranjeiru sira-nee nia movimentu.
Nia mos hateten katak, Governu liu husi Servisu Migrasaun no Ministeriu Negosiu Estranjeiru no Koperasaun, tenke asegura katak kontrolu ba viza no vizitante estranjeiru sira tenke halo ho rigorozu liu, hodi evita sidadaun sira neebe tama mai ho objetivu falsu hodi halo krime teknolojia ka Scam Call Center iha Timor Leste.
Iha sorin seluk, akademista husi Universidade da Paz (UNPAZ), Jacinto de Araujo hatutan katak, instituisaun ensinu superior no komunidade mos tenke iha konsiensia koletiva, hodi alerta kona-ba mudansa sosial no perigu husi krime eletroniku neebe bele estraga jerasaun foun, nunee husu universidade sira atu servisu hamutuk ho governu hodi halo prevensaun ativa iha baze.
Entretantu, Ekipa Konjunta husi Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) liu husi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal (DSIK), Servisu Migrasaun (SM) no Forensik halao operasaun iha segunda kalan nee no konsege kaptura tan sidadaun estranjeiru nain 7, ho nasionalidade Xineza no Vietname iha hotel ida lokalizadu iha area Fatuhada, Postu Administrativu Dom Aleixo, Munisipiu Dili.
Iha operasaun nee, ekipa konjunta konsege deteta sidadaun estranjeiru sira neebe suspeita hala’o atividade Scam Call Center iha hotel refere.
Informasaun inisial hatudu katak sidadaun estranjeiru sira nee kompostu husi mane nain 6 no feto 1. Iha momentu operasaun, autoridade sira konfiska sasan sira neebe suspeita uza ba atividade ilegal, inklui telemovel liu husi 20 resin, tablet tolu no ekipamentu internet hanesan Starlink.
(car)
l






