ERMERA, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Autoridade Munisipál Ermera (PAM), José Martinho dos Santos Soares hamutuk ho Provedór Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres, Prezidente Komisaun Funsaun Públika (KFP), Komisáriu Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC), Inspetór-Jerál Estadu (IGE), no Antigu Sekretáriu Rejiaun IV, José Agostinho Siqueira “Somotx”, ensera atividade Jornada La’o Ain Tuir Eroi Sira iha Munisípiu Ermera.
Jornada ne’e realiza ho objetivu atu valoriza no dignifika luta eróis sira nian, no atu la’o tuir ain-leet eróis sira nian, liuliu iha fatin sira ne’ebé Komandante-Ein-Xefe FALINTIL, Xanana Gusmão, no Komandante Nino Konis Santana, liu hodi reorganiza rezisténsia Timor-Leste kontra invasaun Indonézia.
Jornada La’o Ain Tuir Eroi Sira ne’e realiza iha âmbitu komemorasaun Loron Nasionál Funsaun Públika ba dala-13. Atividade hahú iha segunda-feira (21/09) no remata iha quinta-feira (24/09/2026), ho tema “Hamatan ba Pasadu, Hametin Ohin, Harii Futuru”.
Durante jornada, ekipa la’o tuir mapamentu ne’ebé komisaun prepara ona. Ekipa hahú husi Gleno, Jardim dos Heróis Fatukeru, no kontinua ba Rezidénsia Mribali, Nunutali, Lulilau, Foho Hituria, Aiceo, Loblala, Ersoi, Ermera Antiga, Mirtutu, no fila fali ba área Laloran Tasi, Caixa Portão Gleno.
Iha enseramentu, Prezidente Autoridade Munisipál Ermera, José Martinho, bolu autoridade Estadu, veteranu, líder lokál no juventude atu servisu hamutuk hodi kuida, proteje no promove fatin istóriku sira.
“Autoridade Estadu, veteranu, líder lokál no juventude presiza kontribui malu no fó oportunidade ba jerasaun foun atu aprende,” dehan José Martinho iha nia intervensaun.
Nia dehan, fatin sira ne’ebé ekipa jornada vizita konsidera hanesan patrimóniu Estadu no povu Ermera nian, ba agora no ba futuru.
Hafoin jornada husi Mirtutu fila fali ba Gleno, José Martinho apresia unidade no partisipasaun komunidade, inklui ema ho defisiénsia sira ne’ebé anima ekipa jornada ho dansa, tebe-tebe no banda músika.
Nia husu komunidade atu servisu hamutuk ho Autoridade Munisipál Ermera, ho interese komún ba nasaun Timor-Leste no povu Ermera tomak.
“Respeita ita-nia istória ajuda malu bainhira dezafiu sira mosu,” nia dehan.
José Martinho mós hato’o parabéns no agradesimentu ba ekipa jornada, liuliu tanba istória kona-ba líder nasionál sira nia abrigu iha tempu luta ba libertasaun, liuliu iha Ermera, bele hanorin jerasaun foun kona-ba sakrifísiu no valor ukun-rasik-a’an.
Nia mós agradese membru PNTL no F-FDTL ne’ebé destaka iha Ermera tanba fó seguransa durante loron haat, nune’e jornada bele lao ho diak no susesu.
Iha parte seluk, Prezidente Komisaun Funsaun Públika, Agustini Letencio, realsa katak jornada la’o ain tuir eróis sira nia ain-leet ne’e hahú desde tempu lideransa antigu Prezidente KFP Faustino Gomes, ho jornada husi Dili ba Aileu, tuir jornada Komité Sentrál FRETILIN iha 1975, hodi komemora 20 de Agustu.
Nia hatutan katak, komemorasaun Loron Nasionál KFP liuhusi jornada la’o ain mós hala’o husi Asalaitula to’o Vikeke, no tinan ida ne’e atividade mai hala’o iha Ermera.
“Ita agradese ba Provedór ho nia adjuntu ne’ebé deside mai buka no la’o tuir fatin istóriku sira iha Ermera. Ita apresia desizaun ida ne’e,” nia afirma.
Agustino mós husu funsionáriu públiku sira ne’ebé partisipa iha jornada atu kontinua banati tuir prinsipiu no sakrifísiu FALINTIL sira ne’ebé luta ba liberdade pátria.
Nia husu funsionáriu sira atu simu desizaun no mudansa iha servisu ho koperasaun no servisu hamutuk, no hala’o knaar ho onestidade.
Antigu Sekretáriu Rejiaun IV, José Agostinho Siqueira “Somotxo, hateten katak, funu-na’in sira hamutuk ho povu konsege harii nasaun, no agora hotu-hotu presiza kontinua hamutuk atu harii unidade no hametin Estadu no nasaun.
Nia dehan, unidade nasionál mak importante ba Timor-Leste, maski ema mai husi partidu ka grupu polítiku diferente, tanba hotu-hotu mak Timor-oan.
“Uluk FRETILIN mesak labele, FALINTIL mesak labele. Tanba ne’e, iha 1988 no 1989 mosu estratéjia boot ida, polítika Unidade Nasionál. Funsionáriu hotu tenke hatene katak se ita la hamutuk, ita sei la to’o ba objetivu ne’ebé ita hakarak,” nia dehan.
Eis-Ministru Defeza ne’e hateten katak estabilidade importante ba dezenvolvimentu nasaun.
“Unidade ne’e importante. Maski ita iha partidu diferente, ita hotu Timor-oan. Ida ne’e mak legadu eróis sira hahú,” nia afirma.
Iha enseramentu, Provedór Direitus Umanus no Justisa, Virgílio Guterres, husu ekipa jornada, liuliu funsionáriu públiku sira, atu dokumenta no grava pasajen sira ne’ebé sira liu, inklui liuhusi vídeo, atu bele rai no fahe ba jerasaun foun.
Nia husu sira atu konta ba oan no jerasaun foun kona-ba istória ne’ebé sira rona diretamente husi eróis moris sira iha fatin sira ne’ebé vizita.
“Jerasaun ida-idak iha nia responsabilidade ba nia tempu atu enfrenta dezafiu no obstákulu oioin,” dehan Virgílio.
Nia hateten katak, jerasaun rezisténsia enfrenta difikuldade boot, inklui sakrifísiu no ema barak ne’ebé fakar ran, hodi konsege hetan liberdade.
Virgílio Guterres mós kongratula veteranu, membru komunidade no entidade hotu ne’ebé partisipa iha enseramentu jornada.
Nia hato’o agradesimentu ba veteranu sira, inklui José Agostinho Siqueira “Somotxo veteranu no eróis moris sira hamutuk ho sira-nia família.
“Obrigadu no agradesimentu sei nunka sufisiente atu selu sakrifísiu sira ne’ebé imi halo,” nia dehan.
(ter)







