Governu Aplika Taxa Foun ba Veikulu Haterus Povu Kiik

Foto: STL/Carme Ximenes

DILI, STLTIMORLESTE.com – Governu aplika dekretu Lei Nu 17/2026 neebe estabelese taxa foun ba veikulu, motor no kondutor sira ho forma kobransa husi autoridade kompetente sira hodi rekupera kustu servisu prestadu iha administrasaun publika, neebe konsideira haterus liu tan povu kiik, tanba tarifa foun ho operasaun legal sira nee hamosu kedan reasaun makaas husi sosiedade, tan deit meus nee kria kustu ekonomiku adisional neebe boot ba komunidade vulneral, transporte publiku no kondutor ojek sira iha rai laran.

Tuir observasaun Akademista UNTL, José Noronha Martins katak, maski governu iha baze legal hodi kria taxa ba sustenta servisu publiku, realidade sosial ekonomika iha rai laran labele hases husi desizaun nee.

“Ita labele haree deit husi perspetiva katak Governu presiza rekupera kustu ba servisu administrasaun nian. Konsiderasaun prinsipal iha ligasaun metin ho kbiit finanseiru real nian iha sosiedade. Se taxa sira nee sae aas liu, nee hanesan hanehan ka haterus liu tan povu neebe luta hela ba moris loron loron,” dehan José ba STL, Sesta nee (19/06/2926).

Aleinde tarifa neebe aas, kestaun operasaun fiskalizasaun husi autoridade sira kobra taxa no fo sansaun mos sai pontu kritiku. Akademista nee sublina katak asaun foti dezafiu sira nee dala barak hamosu fali todan sosial ba komunidade vulneravel sira, tanba menus sosializasun neebe klean konaba mudansa lei neebe foin sai iha fulan kotuk.

Iha parte seluk Dekretu Lei Numeru 17/2026 nee esplika katak, kobransa taxa sira nee nesesariu tebes hodi nunee administrasaun publiku bele foti kualidade servisu neebe lalais no medernu liu tan ba sidadaun sira, hodi nunee labele depende deit ba Orsamentu Jeral Estadu (OJE) ba manutensaun sistema sira.

Haree ba situasaun nee hanesan Akademista José fo hanoin ba Governu atu labele halo fali reavaliasaun ka revizaun ba aneksus taxa nian. Nia sujere atu kria mekanizmu protesaun sosial, hanesan ezensaun ka diskontu taxa ba transporte publiku nó veikulu sira neebe komunidade uza hodi buka moris, nunee implementasaun lei nee lá tesi fali naroman no duni sai povu kiik sira husi sira nia moris loron loron.

Iha fatin ketak Observador Ekonomia, Daniel do Santos mos hatoo nia preokupasaun boot konaba Dekretu Lei nee. Nia dehan kuandu taxa ba veikulu no transporte sae, nee sei dudu folin transporte nian sae, no ikus mai sei fo impaktu ba folin sasan nesesidade baziku iha merkadu. Kustu husi foho mai sidade neebe sae bele hamenus kbiit sosa nian husi povu kiik no aumenta tan kbiit inflasaun iha rai laran.

Entretantu Dekreru Lei Numeru 17/2026 konaba hasae taxa ba veikulu no transporte publika promulga ona husi Prezidente Republika (PR), José Ramos Horta no publika tiha ona iha Jornal da Republika.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *