Governu Aprova Tetu OJE 2027 ho Montante US$ 2.568.500.000

Foto: Media MF

DILI, STLTIMORLESTE.com – Konsellu Ministru aprova Proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027 ho valór totál US$ 2.568.500.000, ne’ebé aprezenta hosi Ministra Finansas, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso.

Proposta OJE 2027 aloka US$ 2,487 biliaun ba Administrasaun Sentrál no US$ 56,1 millaun ba Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Kusi Ambenu (RAEOA).

Enkuantu, Seguransa Sosiál iha alokasaun orsamentál hamutuk US$ 186,55 millaun,

Ho lema “Hametin Reziliénsia liuhosi Transformasaun: Diversifika Ekonomia ba Futuru ida ne’ebé Sustentável”, OJE 2027 kontinua prioridade sira iha Programa Governu Konstitusionál IX no Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011–2030.

“Proposta ne’e kombina kontinuidade servisu públiku esensiál ho investimentu no reforma atu hametin kapasidade produtiva, kria empregu no hadi’a kondisaun moris populasaun nian”, tuir nota komunikadu imprensa Governu nian ne’ebé STL asesu iha Kuarta-feira (30/09/2026).

Entre medida prinsipál sira iha OJE 2027, Governu aloka dotasaun adisionál US$244,8 millaun ba dezenvolvimentu setór petróleu no rekursus minerais, tuir prioridade polítika aprova ona ba tinan 2027.

Iha setór edukasaun, Governu aloka US$ 194,2 millaun, enkuantu setór saúde simu US$ 182,6 millaun ba Administrasaun Sentrál no RAEOA, tuir klasifikasaun funsionál despeza nian.

Governu mós kontinua garante fornesimentu eletrisidade, liuhosi transferénsia US$ 127,4 millaun ba EDTL, E.P., inklui apoiu ba expansaun produsaun eletrisidade iha Oe-Kusi no sentrál solar iha Ataúro.

Iha área protesaun sosiál, OJE 2027 aloka US$ 156,2 millaun ba rekoñesimentu no apoiu ba veteranu, kombatente no mártir sira, no US$ 11,7 millaun ba inan no labarik, liuhosi programa Bolsa da Mãe.

Ba programa merenda eskolár, Governu aloka US$ 24,7 millaun liuhosi autoridade munisipál sira, hodi kobre estudante ensinu báziku no pré-eskolár.

Iha área desentralizasaun, Governu aumenta dotasaun US$ 17,3 millaun atu hametin ekuidade fiskál, apoia administrasaun subnasionál no hadi’a prestasaun servisu públiku iha territóriu tomak.

Governu mós aloka adisionál US$ 27,5 millaun ba nesesidade relasionadu ho eleisaun no kompromisu sira ne’ebé liga ho adezaun Timor-Leste ba ASEAN.

Ba área orden públika no seguransa, OJE 2027 prevee dotasaun adisionál US$ 13,6 millaun, hodi hametin kapasidade instituisaun sira iha manutensaun seguransa.

Atu promove diversifikasaun ekonómika, Governu aloka US$ 8,8 millaun ba prioridade espesífika iha turizmu no US$ 6 millaun ba peskas, hodi prepara programa intervensaun no kapasitasaun.

Iha parte seluk, Governu aloka adisionál US$ 5 millaun atu hametin sistema reseita doméstika no hadi’a mobilizasaun reseita nasionál.

Governu mós prevee poupansa US$ 53,6 millaun iha entidade 62, hodi hamenus inefisiénsia iha despeza públika, no poupansa US$ 51,6 millaun liuhosi reorientasaun Fundu Infraestrutura iha 2027.

Preparasaun OJE 2027 bazeia mós ba planeamentu médiu prazu, ho estimativa ba períodu 2027–2031, hodi identifika kustu polítika no servisu ezistente, no analiza prioridade foun Governu nian.

Abordajen ne’e iha objetivu atu hadi’a alokasaun rekursu, hasa’e previzibilidade despeza no hametin avaliasaun rezultadu, maibé mantein autorizasaun orsamentál anuál.

Prosesu ne’e tuir Lei N.º 3/2025, loron 23 Abríl, kona-ba Enkuadramentu Orsamentu Jerál Estadu no Jestaun Finanseira Públika.

(alb)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Latest Post