Horta Sei Ko’alia ho Xanana Antes Dekreta Data Eleisaun Prezidensial

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão relata atividade Governu ba Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta. (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta hatete, sei ko’alia ho Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão antes dekreta data ofisiál ba eleisaun prezidensiál.

Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kuarta (02/09/2026) hatete, antes nia dekreta dala eleisaun Prezidensial sei koalia lai ho Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmao, maibe tuir nia konsiderasaun, eleisaun prezidensiál tuir kalendáriu normal tenke realiza iha semana daruak fulan Marsu ka bele mós antes hosi períodu ne’e.

Ramos-Horta hatete, antes de halo desizaun kona-ba data eleisaun prezidensiál, nia sei ko’alia ho Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão. Konsultasaun ne’e konsidera importante atu data eleisaun bele determina tuir kalendáriu normal no prosedimentu ne’ebé vigora.

“Hau la hatene, hau sei ko’alia lai ho Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, maibé tuir kalendáriu normal, eleisaun ba hau hanoin tenke semana daruak Marsu. Labele tarde liu ida-ne’e, semana daruak Marsu ka antes tan,” dehan José Ramos-Horta.

Deklarasaun Prezidente ne’e hatudu katak prosesu atu determina data eleisaun prezidensiál sei liuhosi ko’alia no koordenasaun entre órgaun soberania sira, antes de data ne’e sai desizaun ofisiál.

Tuir Ramos-Horta, semana daruak fulan Marsu mak períodu ne’ebé nia konsidera apropriadu ba realizasaun eleisaun prezidensiál tuir kalendáriu normal. Nia mós loke possibilidade atu eleisaun realiza antes hosi semana daruak Marsu, maibé la bele liu hosi períodu ne’e.

Data eleisaun prezidensiál importánsia boot ba preparasaun prosesu eleitoral, tanba bainhira data determina ona, instituisaun sira ne’ebé iha responsabilidade eleitoral bele organiza etapa sira tuir kalendáriu, inklui preparasaun administrativa, prosesu kandidatura, kampaña no preparasaun ba loron votasaun.

Iha sorin seluk, partidu polítiku no kandidatu sira mós presiza informasaun kona-ba kalendáriu eleitoral atu bele prepara sira-nia estratéjia no atividade polítika tuir tempu ne’ebé determina. Sidadaun sira mós presiza simu informasaun klaru kona-ba data no prosesu eleisaun atu bele partisipa ho di’ak iha prosesu demokrátiku.

Prezidente Repúblika iha responsabilidade konstitusionál relevante iha prosesu eleisaun prezidensiál, inklui iha etapa kona-ba determina data eleisaun tuir dispozisaun legal. Tanba ne’e, ko’alia ho Primeiru-Ministru antes de desizaun kona-ba data eleisaun bele sai parte hosi prosesu koordenasaun polítika no institusionál.

Eleisaun prezidensiál nu’udar prosesu demokrátiku importante ida ba Timor-Leste, tanba povu sei uza sira-nia direitu votu hodi hili Prezidente Repúblika. Tanba ne’e, preparasaun no planeamentu ne’ebé di’ak importante atu garante prosesu eleitoral lao ho orden, transparénsia no tuir lei.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *