DILI, STLTIMORLESTE.com — Osan ne’ebé autoridade sira prende no depozita ba Tribunal, inklui osan kausaun, indemnizasaun no osan relasiona ho prosesu judisiál, balu tau iha konta provizóriu hodi hein desizaun final husi Tribunal.
Juiz Administrador Tribunal Judisial Primeira Instánsia Dili, Yudi Pamukas hateten katak, osan sira ne’ebé tama ba Tribunal mai husi multa ne’ebé juiz ka kolektivu juiz sira aplika, indeminização ne’ebé deside iha prosesu no fó ba Estadu, kausaun ne’ebé aplika ba arguidu iha prosesu primeiru interogatóriu, no osan husi sasan ne’ebé autoridade sira prende.
Nia esplika katak, osan sira ne’e iha balu depozita ba kofre Estadu no balu ba konta provizóriu, liuliu bainhira prosesu seidauk remata no Tribunal seidauk determina destinu final husi osan ne’e.
“Prosesu sira hanesan kausaun, indemnizasaun, objetu apreendidu no osan ne’ebé entidade sira prende, hatama ba konta provizóriu, tanba seidauk hatene to’o ikus prosesu, osan ne’e sei permanente iha Estadu ka sei fó fila ba nia na’in. Prosesu sei lao hela,” dehan Yudi ba jornalista sira iha Kaikoli, Kuarta nee (9/9/2026).
Nia hatutan katak, osan ne’ebé prosesu nia desizaun final ona, bele hatama ba konta reseita no depozita ba kofre Estadu.
Konaba kausaun relasiona ho kazu Scamming Call Centre, Yudi hateten katak osan ne’e bele inklui iha mekanizmu kausaun, maibé nia la hakarak fó detallu tanba prosesu seidauk remata.
“Hau sei labele koalia ho detallu, parese inklui mos ida ne’e, tanba nee mos kausaun hotu. Kausaun sira nee depozita ba konta provizóriu, depois iha desizaun final maka ita hare destinu osan ne’e ba ne’ebé, tuir desizaun Tribunal,” dehan nia.
Yudi mós hateten katak, Tribunal konsege hatama osan liu US$ 8,000 ba kofre Estadu.
Iha parte seluk, jurista Jose Maria Guterres hateten katak, osan ne’ebé depozita ba Tribunal tenke regula tuir lei no desizaun Tribunal.
“Balu bele komprende ho maneira diferente, maibé osan ne’ebé depozita ba Tribunal, se ikus mai deside katak ema ne’e sala duni, osan ne’e sei afavor ba Estadu,” dehan nia.
Nia hatutan katak, se Tribunal absolve arguidu tanba prova katak nia la sala, osan ne’ebé depozita tenke fó fila ba nia na’in.
Fonte husi área judisiária mós hateten katak, iha prosesu Scamming Call Centre, kausaun ne’ebé depozita ba Tribunal serve hanesan garantia. Se arguidu sira halai sai husi Timor-Leste, osan kausaun bele sai afavor ba Estadu.
Maibé, se sira kontinua hela iha Timor-Leste to’o prosesu tama ba desizaun final, no Tribunal deside katak sira sala, osan ne’e bele afavor ba Estadu. Se Tribunal deside katak sira loos, osan kausaun sei fó fila ba sira.
(ter)
