DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministériu Edukasaun (ME) hamutuk ho Ministériu Administrasaun Estatal (MAE) estabelese dezenhu ka modelu dapur ida deit atu uza ba konstrusaun dapur programa merenda eskolar iha munisípiu sira.
Xefe Departamentu Programa Merenda Eskolar iha ME, Belchior Maria Almeida Barros, ba STL iha nia fatin servisu, Tersa (01/09/2026) hatete katak, modelu dapur ne’e estabelese ona, inklui orsamentu ba konstrusaun dapur iha munisípiu ida-idak, liu husi Programa Nasionál Dezenvolvimentu Suku (PNDS) ne’ebé iha ona.
“ME ho MAE estabelese ona dezenhu ida deit, tipu ka modelu dapur ida deit. Konaba orsamentu hodi konstrui dapur, sei kobre ba munisípiu ida-idak liu husi Programa PNDS nian ne’ebé iha ona,Iha Dili iha eskola EBF Akanunu no EBC Hera iha prosesu kontrusaun hela,” nia informa.
Enkuantu ne’e, Koordenadór Ensinu Baziku Filial (EBF) Marinir, Aureliano Maia, hatete katak eskola refere hahú ona konstrusaun dapur provizóriu atu prepara hahán ba estudante sira liu husi programa merenda eskolar.
“Ami nia prosesu aprendizajen lao ona, nune’e mos programa merenda eskolar lao ona dezde loron 3 Agostu, bainhira estudantes sira tama eskola, programa ne’e mos lao kedas. Konaba menu, ami lao tuir menu ne’ebé iha iha manual,” nia informa.
Aureliano Maia hatutan katak, programa merenda eskolar kontinua lao maski dapur permanente seidauk iha. Fornesedór sira uza dapur provizóriu, ne’ebé EBF Marinir prepara, no agora dadaun foin hahú konstrusaun dapur ba merenda eskolar.
Nia hatete katak menu balun uza produtu lokal no balun mai husi rai-liur. Total estudante hamutuk 891 mak asesu ba programa merenda eskolar iha eskola refere.
“Hau hanoin menu ne’e balun ami uza produtu lokal no balun produtu mai husi rai-liur. Estudantes hamutuk 891 mak asesu ba programa merenda eskolar iha ami nia eskola. Menu ba merenda nee fornesedór sira hala’o tuir mata-dalan ne’ebé iha ona,” nia dehan.
Entretantu, Direitór EBC Manleuana, Carlos Correia, hatete katak programa merenda eskolar iha sira nia eskola lao diak hanesan bai-bain. Estudantes sira asesu ba programa ne’e no fornesedór sira prepara hahán iha dapur ne’ebé iha ona.
“Hau hanoin konaba programa merenda eskolar diak. Menu ne’ebé uza ba merenda eskolar tuir duni menu ne’ebé antes nee uza, hanesan naan ho modo tahan, tanba ita lao tuir menu ne’ebé iha ona,” nia deklara.
Iha parte seluk, Koordenadór EBF Fatumeta, José Manuel Guterres, hatete katak menu programa merenda eskolar bazeia ba planu Gabineti Apoiu Tékniku (GAT) hamutuk ho fornesedór sira, no presiza troka kada loron atu estudante sira iha vontade atu han.
Maibé, nia hatete katak programa merenda eskolar iha EBF Fatumeta seidauk lao tanba GAT seidauk hatama relatóriu ba Ministériu Edukasaun. Tanba ne’e, osan ba programa seidauk tun ba eskola.
“Programa merenda eskolar seidauk lao, tanba ami nia servisu ligasaun ho servisu GAT nian. Sira seidauk hatama sira nia relatóriu ba Ministériu Edukasaun, entaun osan nee seidauk tun. Too agora ami nia relatóriu seidauk hatama, nune’e kuaze semana ida ona estudantes sira husi eskola ida nee la asesu ba programa merenda eskolar,” nia dehan.
Nia hatutan katak, tuir informasaun ne’ebé sira simu, osan ba programa merenda eskolar tama ona iha konta bankária eskola nian. Maibé, GAT sei presiza verifika no foti osan iha banku atu bele hahú programa ne’e.
“Ita nia dadus tinan letivu foun nee, atus sia rua nulu resin ualu mak asesu ba programa merenda eskolar ida nee. Maibé, bazeia ba hahán, menu nee fornesedór sira mak planu hamutuk ho GAT. Menu nee presiza troka, labele hela menu ida deit, atu estudante sira iha vontade atu han,” nia haktuir.
José Manuel Guterres mos informa katak, ema na’in lima mak prepara hahán ba estudante sira, no númeru ne’e depende ba ema ne’ebé iha koñesimentu no esperiénsia iha tein. Servisu tein hahán hahú dader to’o lorraik, depende ba turnu aula estudante sira.
Iha EBF Fatumeta, estudante sira iha turnu tolu. Turnu primeiru tama tuku 7:30 no sai tuku 10:00, no estudante sira simu merenda iha tempu ne’ebé apropriadu. Turnu segundu no datoluk mos simu merenda tuir oráriu aula sira.
(jac)







